Edirne'nin Kültür Yaşamında Edirne Gazetesi
Ender Bilar

Ender Bilar

Edirne’de Kültür Sanat

Edirne'nin Kültür Yaşamında Edirne Gazetesi

09 Ocak 2018 - 06:12

Matbaacılık; çağdaş yaşamın ve aydın toplumların ayrılmaz bir parçası olup uygarlığın temel öğesi olan bilginin çoğaltılıp yayılmasını sağlayan bir sanayi dalıdır. Matbaanın icadından önce bilgi dermeleri, kil tabletlerinde, papirüslerde toplanmıştı. Kâğıdın icadıyla da bu birikimler kâğıda dökülerek kullanıcılarına aktarılmaya başlamıştır.  

Matbaa, 15. Yüzyılda Alman Johann Gensfleisch Gutenberg tarafından icad edilmesiyle birlikte matbaa teknolojisi, 1465’de İtalya, 1470’de Fransa, 1770’de İsviçre, 1474 yılında da İspanya’da kullanılmaya başlanmıştır. Osmanlı imparatorluğu döneminde ise 1727 yılında İstanbul’da İbrahim Müteferrika Efendi tarafından kurulmuştur.

Ancak Edirne, matbaa teknolojisi ile 1554 yılında tanışmıştır. 1554 yılında Selanik’te çıkan veba salgını yüzünden kaçıp Edirne’ye yerleşen Shlomo ve Josef Ya’abetz kardeşler Edirne’de ilk basımevini kurmuştur. Salgın hastalık bitince bir yıl sonra tekrar ülkelerine dönmüştür. Edirne, böylelikle İstanbul’dan 173 yıl önce matbaa teknolojisi ile buluşmuştur.

Kentlerin Yerel Belleği olan yerel gazeteler ise kentlerin tarihi, kültürel ve sosyal değerlerini geçmişten günümüze taşıyan önemli basılı kaynaklarından biridir.

Edirne’de ilk resmi matbaa H:1284-M:1867 yılında Edirne Valisi Hurşit Paşa tarafından Edirne Vilayet Matbaası olarak kurulmuştur. Özel matbaalarında 1881 yılından itibaren kurulmaya başladığını görüyoruz. Kentimizde ilk resmi gazete ise Edirne Vilayeti tarafından 1867 yılında Edirne, ilk özel gazete de 1876 yılında Arif Bey tarafından Meriç adıyla kurulmuş ve haftalık olarak yayınlanmıştır.

İşte kentimizin basın dünyasında önemli yeri olan gazetelerden biri olan Edirne Gazetesi de, “Türk Batı Sınırının Kahraman Bekçisi” söylemi ile 19 Mayıs 1956 tarihinde Edirne’de yayın hayatına başlamıştır. Günlük, siyasi, müstakil bir gazete olan Edirne’nin kurucusu, sahibi ve yazı işleri müdürü M.Faruk Gürtunca’dır. Başlangıç da gazetenin yönetim yeri, Londra Asfaltı Ziraat Bankası altı No:186 Edirne idi.

Gazete, M.Faruk Gürtunca’nın sahipliğinde 1 Haziran 1961 tarihine kadar 6 sene, 1799 sayı yayınlanmıştır. Yaklaşık 2 yıl yayınlanmayan gazete, yayın hayatına 1 Mayıs 1963 tarihinden itibaren Murat Turgu ve Cahit Kaner’in sahipliğinde devam etmiştir. Bu dönemde yazı işleri müdürlüğünü Zafer Arıkbağ yürütmüştür. Gazetenin yönetim yeri de, Yeni çarşı No:10 Edirne dir. 31.12.1981 yılına kadar Gazetenin sahibi olarak Murat Turgu ve Cahit Kaner’dir.

1 Ocak 1982 tarihinden itibaren 26 Aralık 1986 tarihine kadar gazetenin sahibi Murat Turgu’dur. Murat Turgu Edirne’nin basın-yayın dünyasında önemli izler bırakmıştır. Sosyal kişiliği ile kentimizin sevilen insanları arasında yerini almıştır. Turgu’nun vefatından sonra 26 Aralık 1986 tarihinden itibaren de gazetenin sahibi Edirne Gazete ve Matbaası Faruk Turgu Ortakları Koll. Şrk. adına Faruk Turgu’dur. Faruk Turgu’nun sahipliğinde 5 Ocak 1995 tarihine kadar yayınlanan gazete, bu tarihten itibaren dönemler içinde Saniye Turgu, C.Müjgan Şenvelli, ve diğer varislerinin yönetimiyle yayın hayatını sürdürmüştür. En son Aycan Müzeyyen Peköz’ün imtiyaz sahipliğinde olan Edirne gazetesi’nin 20 Aralık 2017 günü imtiyaz sahibi değişmiştir. Kentimizin basın ve yayın tarihinde önemli izler bırakan Edirne Gazetesi bu defa Edirneli genç işadamı, Edirne Belediyesi CHP Meclis Üyesi ve T.C. Edirne Belediyesi Edirne Spor Başkanı Sayın Savaş Üner tarafından imtiyaz hakları satın alınmıştır.   

Başlangıç’da 57x82 cm. ebadında 4 sayfa tek renk tipo baskı tekniğiyle okuyucularıyla buluşmuş olan gazete aradan geçen 61 yıl sonunda, baskı tekniklerinin ilerlemesiyle yeni bir vizyon ve misyon kazanarak günümüzde okuyucularına ofset tekniği ile kendi matbaa ünitesinde basılmaktadır. Edirne il halk kütüphanesinde 1.3.1974 tarihinden itibaren sayıları mevcuttur. Daha önceki sayıları bulunmamaktadır. Milli Kütüphane koleksiyonunda da 1. sayıdan itibaren sayıları mevcuttur.

Gazetenin yeni yönetimine başarılar diliyor, gazetenin bugünlere gelmesini sağlayan, imtiyaz sahiplerine, yazı işleri müdürlerine, haberleri gazeteye ulaştırıp okuyucusuyla buluşmasını sağlayan gazeteci emekçileri ile matbaa çalışanlarına teşekkür ediyor, şükranlarımı sunuyorum. Bugün aramızda bulunmayan Edirne Gazetesi ve Matbaası’nın değerli emekçilerini de, rahmet ve minnetle anıyorum.

Gazetenin kentimizin basın ve yayın tarihinde uzun yıllar izler bırakması dileklerimle, gazetenin yeni yönetimini kutluyor, başarılar diliyorum. 

Bu yazı 1785 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar