BARINMA SORUNUNA KOOPERATİF ÇÖZÜMÜ
Konut satışları düşüyor, konut krizi derinleşiyor. Ülke genelinde olduğu gibi Edirne’de de yaşadığımız konut krizi artık bekamızı etkileyecek bir insani krize dönüşmek üzere olduğuna dikkat çeken Gayrimenkul Şirket sahibi Turgay Yılmaz,verilerle konut krizini anlatırken, barınma sorununa en önemli çözümün kooperatifle olduğunun da altını çizdi.
Konut krizini verilere dayanarak anlatan Gayrimenkul Şirket sahibi Turgay Yılmaz; Konut satışları 2023 yılında bir önceki yıla göre %17,5 azalarak 1 milyon 225 bin 926 olarak gerçekleşti. Aralık ayında ise bir önceki yılın aynı ayına göre %33,4 azalarak 138 bin 577 oldu. Aralık ayında Edirne de toplam 714 konut satışı gerçekleşti. Bir önceki yıl Edirne de 988 adet konut satılmıştı.
1 YILDA ORTALAMA KONUT FİYATLARI YÜZDE 103 ORANINDA ARTTI
Buna rağmen Endeksa verilerine göre Türkiye'de 1 yılda ortalama konut fiyatları yüzde 103 oranında arttı. İstanbul'da artış yüzde 89,6 olurken, Ankara'da konut fiyatları yüzde 121,1, İzmir'de yüzde 98, Edirne de ise bu artış yüzde 92,3 oldu.
Konut fiyatları artarken konut kira bedelleri de artış gösterdi. Türkiye'de kira bedeli 1 yılda yüzde 127,8 arttı. İstanbul'da artış yüzde 91, Ankara'da yüzde 178, İzmir'de yüzde 131 oldu Edirne de yüzde 120 oldu.
Bugün İstanbul'da 100 m2 konut kira bedeli ortalama 17. 111 lira Edirne de 15.000 liradır. Yani Edirne de asgari ücretli tüm maaşıyla konut kirasının sadece yüzde 88'ini karşılayabiliyor.
Fiyatlar bu ölçüde artarken konut kredisi de arttı. Bugün Türkiye'de 100 m2 ortalama konut fiyatı 3 milyon 300 bin lira civarında. Kamu bankalarından 120 ay vadeli 2,5 milyon lira kredi alınması halinde taksit bedelli ayda 98 bin 258 liraya çıkıyor. Dolayısıyla Türkiye'nin yüzde 90'ının böyle bir krediyi geri ödeme imkanı bulunmuyor.
HER GÜN İNSANİ BİR KRİZ BÜYÜYOR.
Konut fiyatlarının ve konut kira bedelinin yükselişi nedeniyle, çalışanlar, emekçiler ev sahibi olamıyor. Mülksüzleşiyor. Artan ihtiyaçlar nedeniyle konutlarını satarken, satılan konutları yabancılar veya zaten birden fazla konutu olan yüksek sermaye sahipleri alıyor. Konut sahipliği oranı bu yüzden 2002 yılındaki yüzde 73 seviyesinden yüzde 56'ya düştü.
Vatandaşlarımız mülksüzleşirken, yeni işe başlayanların, asgari ücretlilerin, çalışanların konut sahibi olma imkanı da kalmıyor. Türkiye'de hanehalkı ortalama geliri aylık 8 bin 201 lira. Ortalama hane halkının 1 yıllık geliri konut kredisinin 1 aylık taksitini ödemeye ancak yetiyor.
Çözüm nasıl olduğu ile ilgili Edirne Gazetesine konuşan Ertur Gayrimenkul Şirket sahibi Turgay Yılmaz, Türkiye’deki konut sorununun çözümü için kooperatifçilik modelinin yeniden gündeme geldiğini belirterek, “Konut fiyatlarının yükselmesi ve banka kredisi yoluyla ev almanın imkansız hale gelmesi neticesinde kooperatifçilik modelinin tekrardan gündeme gelmesi gerektiğini düşünüyorum. Kooperatifleşmenin birinci ana unsuru birleşmektir. Yani küçük miktardaki tasarruflarınızla büyük işleri başarma konusunda bir hedef koymanızdır” diye konuştu.
“TEMEL MANTIĞI BİR ARAYA GELMEK”
Kooperatifleşmenin temel mantığının bir araya gelmek olduğunu anlatan Yılmaz, “Daha az maliyetle hedefinize ulaşmaktır. Tabi ki kooperatifleşmenin birçok türü vardır. Tarımsal kooperatifler vardır, yapı kooperatifleri vardır, iş yeri yapı kooperatifleri vardır… Benim üzerinde durduğum konu yapı kooperatifleridir” bilgisini verdi.
“BİNLERCE ORTA VE DAR GELİRLİ VATANDAŞIMIZ EV SAHİBİ OLDU”
Yılmaz, “1980 ile 2000 yılları arasında konut sorununun çözümünde yapı kooperatiflerinin bir model olarak kullanıldığını ifade ederek, “Bu model sayesinde de binlerce orta ve dar gelirli vatandaşımız ev sahibi olmuştur. Kooperatifleşmenin temeli, insanların güven ortamında tasarruflarıyla bir daire alma noktasında bir araya gelmesiyle başlıyor. Birliktelik sağlanıyor ve arsa alınıyor. İnsanların aylık aidat ödemeleri inşaat imalatına aktarılıyor. Böylece hem tasarruf ediliyor hem de imalat yürütülüyor. İkisi birlikte yürütüldüğü için banka borçlanması ve ekstra faiz olmadan inşaatta daire sahibi oluyorsunuz” değerlendirmesinde bulundu.
“ALTYAPISI BİTİRİLMİŞ BİR ARSANIZIN OLMASI LAZIM”
Kooperatifleşme modelinin 2 önemli sacayağı olduğunu belirten Yılmaz, “Birincisi, arsa üretmeniz gerekiyor. Kooperatif modelinin iyi işleyebilmesi için altyapısı bitirilmiş bir arsanızın olması lazım. Bu hem Edirne özelinde hem de Türkiye genelinde böyle. Arsanın dağ, bayır şeklinde değil altyapısı yapılmış şekilde olması gerekiyor. Elektriği, doğalgazı götürülmüş, parseli ve imar pozisyonları yapılmış arsa üretiminin sağlanması lazım. Eğer böyle bir arsa üretiminiz yoksa kooperatif modelinde de sıkışma ortaya çıkıyor çünkü kat karşılığı arazi satışı oranları yüksek.
“KOOPERATİFLEŞME TEKRARDAN GÜNDEME GELMELİ”
Son olarak Yılmaz,“TOKİ’nin ortaya koyduğu sosyal konut projesiyle birlikte gündeme gelen konut sorununun çözümünde kooperatifleşme modelini tekrar gündeme getirmemiz gerekiyor. Diye ifade etti.
HABER:YEŞİM DRAMALI
