Bu roman çok konuşulacak

Gökhan ATEŞ

Osmanlı’nın Balkan coğrafyasından çekildiği dönemlerde meydana gelen göçlerin yarattığı trajik hikayeler gün yüzüne çıkmaya devam ediyor. Bunlardan birisi de Sabriye Cemboluk’un kaleminden çıkarak Ceren Yayıncılık aracılığı okuyucu ile buluştu.  “Son Talika” iz bırakacak bir biyografik roman olarak okurlarda büyük etkiler yaratacağa benziyor. Cemboluk’un ailesinin göç esnasında birbirinden kopmamak için verdiği mücadeleyi anlatan kitap yayına girmesinden kısa bir süre sonra tükendi ve ikinci baskıya girdi.

Son Talika adlı kitabın tanıtım yazısını kaleme alan Cemboluk 698 sayfalık romanı şu ifadelerle özetliyor: “Altı yüz yıl hüküm süren üç kıtaya yayılmış Osmanlı İmpara­torluğu dağılırken kendini Osmanlı sayan insanların hayatları da paramparça oldu. Bu coğrafyada yeni bir dünya kurup eskisini yıkmak gerektiğine inananların iktidarları sırasında bölge halkları, temeline dinamit konulmuş bir binanın parçacıkları gibi şiddetle sağa sola savruldular. İmparatorluğun batısında yer alan Rumeli topraklarında yaşayan halklar da dinsel ve etnik kökenlerine göre acımasızca darmadağın edilip bu sarsıntıdan nasiplerini aldılar. Aynı çatı altında yaşayan akrabalar bile yabancılaştırıldı. Savaşlar, muhasaralar, isyanlar, sürgünler ve göçler birbirini takip etti. Meriç’in suları, Sofulu ve Edeköy‘ü ortadan bölüp Yunanistan ve Türkiye arasında sınır olmadan önce Sofulu’da Müslüman, Hıris­tiyan ve Yahudiler henüz birbirlerini ötelememiş ve ötekileştirme­mişlerdi. O zamanlar düğünler, bayramlar, cenazelerde birarada olunur, hoca, haham, papaz dostça sohbet edebilirken aralarına ayrılık tohumları ekilmemiş insanlar birlikte yaşarlardı.

Ebruli bir ipliğe benzeyen ailemin fertleri, ayrılık rüzgarlarına, göçlere, sürgünlere

ve kıyımlara göğüs gererken birbirlerinden kopmamaya, geçmişlerini ve geleceklerini

kaybetmemeye, bunun için de en küçük umut kırıntılarına tutunmaya çalıştılar.

Anne­annem, kendi anneannesinin gerçek adını hiçbir zaman bilmedi. Yahudi olan anneannesinin asıl adı Selanik’te Müslüman dedesi ile evlendikten sonra geçen zaman içinde unutulmuştu. 1900’lü yıl­ların başlarında yaşayan Tatar Mahmut Ağa’nın,

Emine Hanım’ın, Abdullah Efendi’nin, Nefise Hanım’ın, küçük Hasan’ın,

ablaları Ha­bibe ve Lebibe’nin, ailenin birer ferdi sayılan Raşel’in ve Katina’nın

isimlerini ise çok şükür ben hala biliyor, hala hatırlıyorum.

Bu romanı Habibe, Lebibe ve Hasan kardeşler ile hayatı göç yolla­rından geçen tüm insanlara armağan ediyorum”