ÇELİTİK ÜRETİCİSİYLE SANAYİCİ BULUŞTU

İpsala Ticaret Borsası Ev Sahipliğinde her yıl çeltik hasadı döneminde gerçekleştirilen geleneksel çeltik toplantısında TMO (Toprak Mahsulleri Ofisi) Genel Müdürlüğü yetkilileri, Oda ve Borsa başkanları, Çeltik Üreticileri Birliği başkanları ile sanayiciler ve üreticiler bir araya gelerek, çeltiğin her yönü konuşuldu.

İpsala Ticaret Borsa Başkanlığı Toplantı Salonu’nda başlayan toplantıya, TMO Genel Müdür Yardımcısı Cihan Soyalp beraberinde; TMO Genel Müdürlüğü yetkilileri, İpsala Kaymakamı Ali Uysal, İpsala Belediye Başkanı Mehmet Kerman, TMO Edirne Şube Müdürü İbrahim Duman, İpsala TMO Ajans Müdürü Hilmi Narcu, İpsala Ticaret Borsası Başkanı İbrahim Girgin, İpsala Ticaret Borsası Meclis Başkanı Necati Görür, Edirne Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Özay Öztürk, Keşan TMO Ajans Amiri Ali Gücüyener, İpsala Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Darcan, bölge ziraat odası başkanları, İpsala Çeltik Üreticileri Birliği Başkanı Sedat Balcılar, Edirne Çeltik Araştırma Enstitüsü Dr. Halil Sürek, Hamzadere Sulama Birliği Başkanı Seçkin Şimşek, Edirne Köy Koop Başkanı Ahmet Erken, Pirinç Değirmencileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Birol Kocaman, sanayiciler ve bölgenin önde gelen çeltik üreticileri katıldı.

 

“KAZANÇLARIMIZDAN GELECEĞE YATIRIM YAPMAMIZ ŞART”

Toplantının açılış konuşmasını, ev sahipliği yapan İpsala Ticaret Borsa Başkanı İbrahim Girgin gerçekleştirildi. Girgin, konuşmasında şunları kaydetti: “Dünya’da şu anda 3 şey konuşuluyor. Su, gıda ve enerji. Kısaca en son yaşadığımız bir Katar Krizi vardı, gıdanın ne kadar önemli olduğunu hepimize öğretti. Gıda olmazsa olmazımız. En son biliyorsunuz Çin, Ukrayna’dan arazi kiraladı, dünyanın çeşitli yerlerinden hatta kendi ülkemiz dahil dışarıda toprak işlemek ile ilgili araziler kiralamaya başladı. Burada bulunan arkadaşlarımızdan da yurt dışında arazi kiralayan ve faaliyet gösterenlerimiz oldu. Amaç; gıdanın güvenliği. Gıda olmadan hiçbir şey olmuyor. Toprak geleceğimizin en değerli ham maddesidir. Çeltik ürünü topraktan soframıza gelinceye kadar aşamalardan geçiyor. Zor bir bitki. Son dönemlerde ot ile mücadelede ciddi paylar ödüyoruz. Bunun yanında soluk alabilmek için kendimizi de yenilememiz lazım. Yenilenemezsek, yeniliriz. Kazançlarımızdan geleceğe yatırım yapmamız şart. Bölgemizde hasat çok yeni, iklimsel olaylardan dolayı gecikti. Eylül başında başladığımız hasat dönemimiz, Eylül ayı sonuna sarktı. Şu anda Dünya fiyatlarının hemen hemen yakınında fakat altında seyrediyor. Dünya’dan pirinç getirseniz bu fiyata getiremezsiniz diye düşünüyorum.”

 

“TOPLAM 120 MİLYON TL CİVARINDA BİR ÖDEME YAPTIK”

Girgin’in konuşmasının ardından bir konuşma yapan TMO Genel Müdür Yardımcısı Cihan Soyalp da, “Bizim bu toplantılarımız geleneksel hale gelmiş durumda, geçtiğimiz yıl da burada yapıldı. İnşallah bizler bu sektörde olduğumuz sürece bu tür toplantıları hem sizin ayağınıza gelerek hem de temsilcilerinizi Ankara’ya çağırarak yapacağız. Çünkü sahada olan sizlersiniz. Birebir sektör temsilcilerini dinlemek gerekiyor. 28 Eylül’de de Ankara’da yine bir toplantımız var ama daha kapsamlı olacak. Hasat başladığında ben Gönen’deydim. Hasadımız çok yeni, biz TMO olarak Türkiye genelini takip ediyoruz. Türkiye genelinde yüzde 13’lerde bir hasat ile karşı karşıyayız. Üretimin ağırlığı bu tarafta olduğu için burası da yeni başladı ve yavaş ilerliyor. İşin çok başındayız, bu anlamda biz, sizleri dinlemeye geldik. Nedir, ne değildir, bizden bir talebiniz var mı bunların hepsini dinlemeye geldik. Ben genel bir kaç bilgi vereyim. Akabinde üreticilerimizi dinleyelim. Geçen sene biz 77 bin ton çeltik aldık. 7 Ekim’de fiyatımızı açıkladık. Eylül ayının ortasında emanet alım dediğimiz sistemi devreye soktuk. Üreticimize ücretsiz depolama ve avans imkanı sağlamak için ama fazla bir emanet alamadık. 7 Ekim’de geçen sene alımlara başladık, Osmancık çeltik için 1675 TL, 60 randıman, baldo için de 2080 TL, 60 randıman yine fiyat açıklayarak alımlarımıza 22 işyerimizde yaptık. Toplam 120 milyon TL civarında bir ödeme yaptık. Bizim iştigal alanımıza giren ürünler, hububat başta olmak üzere bunları biz günbegün takip ediyoruz.” dedi.

 

“BİZ TMO OLARAK HER ŞEYE HAZIRIZ”

Geçen yıla göre ekilişte bir miktar azalış olduğunu dile getiren Soyalp, sözlerine şöyle devam etti: Özellikle Biga ve Hayrabolu taraflarındaki su sıkıntısından dolayı. Üreticinin başka alternatif ürünleri tercih etme veya üretimden çekilme gibi bir tercihi yok ama su sıkıntısından dolayı bir miktar azalış var. Bu üretim sezonunda herhangi bir sıkıntı yaşanmadı. Genel anlamda üretim ve verimde bir sıkıntı yok. Biraz sonra konuşacağız piyasa fiyatları iyi gidiyor. Bizim tespitimiz, firmalar harmana çok stoklu girmediği için biraz daha alımda istekli davranıyor. Biz hasadın başlaması ile birlikte çok ihtiyaç olmamasına rağmen, üreticilerimizin TMO alternatifi olsun diye 12 Eylül 2017 tarihinde emanet alıma başladık. İsteyen üretici bize getirip malını ücretsiz bir şekilde bizim depomuza koyabilir. Bu nokta bilinmiyor özellikle söylemek istiyorum; bizim üreticimizin temelde iki sorunu vardır. Birincisi ürettiği ürünü koyacağı yer yoktur. İkincisi finans sorunu vardır. Biz buna bir çare olsun diye emanet alımı yapıyoruz. Deposu olmayan üreticilere bedava depo veriyoruz. İkincisi, üreticilerin acil nakit ihtiyaçları oluyor. Biz emanete mal bırakan üreticilerimize, geçen yılki fiyat üzerinden, isteyenlere yüzde 30 avans veriyoruz. Daha sonra fiyatımız açıklandığında mahsuplaşmak üzere. Bunu biz 12 Eylül’de devreye soktuk. Şu ana kadar herhangi bir talep gelmedi bize. Avans kullanan ya da bizim anlaşmalı olduğumuz bankalar üzerinden malını gösterip kredi çeken üreticilerimize de biz faiz konusunda destek oluyoruz. Faizin yüzde 25’ini karşılıyoruz. Biz TMO olarak bütün hazırlıklarımızı yaptık. Hasadın ilerlemesi ile birlikte karşılıklı tarafların görüşlerini alarak bunu en üst makama ileteceğiz. Biz TMO olarak her şeye hazırız diyorum teşekkür ediyorum.” dedi.

 

“SİZLERDEN BU SENE HERHANGİ BİR FİYAT AÇIKLAMA TALEBİMİZ YOK”

Daha sonra söz alan İpsala Çeltik Üreticileri Birliği Başkanı Sedat Balcılar da, “Sayın Genel Müdürüm, şu an da Edirne’de yaklaşık 400 bin dönüm alan hasat beklemektedir. Biz bu çeltikleri ektiğimiz dönemde havaların soğuk gitmesi nedeniyle çeltiklerde olgunlaşma dönemi uzadı. Örnek vereyim geçen sene 133 gün civarındaki gün sayısıyla biçmiş olduğumuz çeltikleri bu yıl 146 günde ancak biçebiliyoruz. Hala kurutmalar  12-13 saat civarında gidiyor. Hasat gecikti ama tarlalardan gelen ürünler iyi, bereketli. Bölgemizin verim ile ilgili herhangi bir sıkıntısı yok. Kulağımıza bazı şaibeli sözler geliyor. Üretici arkadaşlarımızın malı satmadığı, depoladığı yönünde. Kesinlikle böyle bir şey yok. Bizim için bu fiyatlar tatminkar fiyatlardır. Biz çıkardığımız malın tamamını satıyoruz. 2016 yılında daha önceki genel müdürler döneminde, TMO 1,5 TL’ye aldığı herhangi bir cinsi, 6 ay teminat mektubu ile yine 1,5 TL’ye satıyordu. Ama yeni Genel Müdürümüz İsmail Kemaloğlu’nun göreve girmesiyle birlikte program değişti, bu üreticiye artı yazdı. Biz çeltik üreticileri birlikleri olarak, bunu sonuna kadar destekliyoruz. 1490 kuruş fiyat ile alınan luna çeltiğini ofis satarken 1800 gibi fiyatlardan sattı. Sahaya hiç bir tüccar inmedi. Geçen sene bu memlekette 1.30 TL’ye luna düştü, 1.50 TL’ye osmancık düştü. Sanayici arkadaşlarımızın çoğunun tek derdi, geçen seneki pasta epey büyüktü. Ama bu sene o pasta yok. Biz üreticiler olarak malımıza sahip çıkıyoruz. Fiyatlarda diretme konusunda bir iddiamız asla yok. Çeltik üreticileri birlikleri olarak sizlerden bu sene herhangi bir fiyat açıklama talebimiz yok. Bu sene aldığınız kararları da üreticiler olarak destekliyoruz. Bunlar hep çiftçinin arkasında olduğunuzu gösteriyor. Bu vesile ile İpsala Ajans Müdürü Sayın Hilmi Bey, bütün harmanları tek tek geziyor. Biz çok memnunuz, teşekkür ederim” şeklinde konuştu.

 

ÖZTÜRK: “OLUŞAN FİYATLARI TMO PENCERESİNDE NASIL GÖRÜYORSUNUZ?”

Edirne Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Özay Öztürk de, “Şuanda piyasada oluşan fiyatlar var. Bir tarafta üreticinin satacağı malların fiyatları düştüğünde müdahale ederiz dediniz. Bir taraftan da tüketici bakımından fiyatlar çok yükseldiğinde müdahale ederiz dediniz. Şuanda oluşan fiyatları TMO penceresinde nasıl görüyorsunuz? Diğer bir sorum ise, üreticinin deposu yoksa malını depolarımızda emanete bırakabilir dediniz. Para ihtiyacı olduğunda da yüzde 30 avans veriyoruz, daha sonra da fiyat açıklandığında mahsuplaşıyoruz dediniz. Şayet, sizin fiyatınız, piyasa fiyatlarının altında oluştu ve üretici depodan malını almak istedi. Bunun için nasıl bir formül geliştiriliyor?” şeklinde sorularını yöneltti.

 

“EMANET SİSTEMİNİN BÜTÜN ÜRÜNLERDE YAYGINLAŞMASINI İSTİYORUZ”

Öztrük’ün sorularına cevap veren Soyalp, şunları söyledi: “Konuşmamın başında da ifade ettiğim gibi özellikle burada hasat henüz yeni. Şuanda bir karar alıp fiyatlar şöyledir demek doğru değil. Piyasanın oturması lazım. Diğer bir konu; üretici malını depodan geri alabilir. Üretici kendi malı üzerinden kredi de kullanabiliyor, avans ta kullanabiliyor. Kredi kullanılması bizle alakalı olan bir şey değildir. Kullanmış olduğu kredide, faizin yüzde 25’ini biz karşılayabiliyoruz. Avans sisteminde de, üretici depomuza emanet verdiği malını alması için aldığı yüzde 30 avansı kapatması lazım. Biz bu emanet sisteminin bütün ürünlerde yaygınlaşmasını istiyoruz. Üretici, ufak tefek ihtiyacını karşılamak için zor duruma düşüyor hemen fiyat açıkla diyor. Ancak avans kullansa bu ihtiyacını giderecek. Üreticimizin bu sistemi kullanmasını istiyoruz ama maalesef kullanan yok.”