Çeltikte Yapay Zeka Dönemi

Çeltik arazilerindeki yabancı otları yapay zekayla belirleyerek yalnızca ihtiyaç duyulan bölgelerin dronla ilaçlanmasını sağlayan yerli sistem geliştirildi.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Çamoğlu ile yazılım, elektronik ve çeltik uzmanlarından oluşan ekibi, çeltik üretiminde ilaç kullanımını azaltmaya yönelik TÜBİTAK projesi hazırladı.

Proje kapsamında geliştirilen yapay zeka destekli sistem, çeltik arazisindeki yabancı otları tespit ederek ilaçlama yapılması gereken bölgeleri belirliyor.

Keşif dronundan elde edilen görüntüler gerçek zamanlı işlenerek ilaçlama dronu için görev dosyası oluşturuluyor. Otonom hareket eden dron da yalnızca yabancı otların bulunduğu alanları en uygun rotayı izleyerek ilaçlıyor.

Üretim maliyetlerini ve ilaç kullanımını azaltırken verimliliği artırması hedeflenen sistemin test çalışmalarının ardından patentinin alınması planlanıyor.

- Yabancı otların bulunduğu alanları belirliyor

Edirne'de bir çalıştaya katılmak için gelen Çamoğlu, AA muhabirine, uzun süredir çeltik üretiminde verimliliğin artırılması ve kaynak kullanımının azaltılmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Daha az su, ilaç ve girdi kullanarak çeltik üretimini artırmayı amaçladıklarını belirten Çamoğlu, damla sulama yönteminin çeltik üretiminde kullanılmasına ilişkin de araştırmalar yaptıklarını ifade etti.

Çeltik üretiminde dronla ilaçlamanın yaygınlaştığını dile getiren Çamoğlu, uygulama sırasında yapılan bazı hataların gereksiz ilaç kullanımına yol açtığını belirtti.

Fazla ve dengesiz kullanılan herbisitlerin (bitki koruma ürünleri) hem çevreye hem de çeltik bitkisine zarar verebildiğini anlatan Çamoğlu, uzaktan algılama ve yapay zeka teknolojilerinden yararlanarak bu soruna çözüm geliştirdiklerini kaydetti.

- "Bütün süreç otonom şekilde gerçekleştiriliyor"

Çamoğlu, TÜBİTAK projesi kapsamında iki yıl boyunca arazi çalışmaları yürüttüklerini belirterek, şöyle konuştu:

"Çalışmalarımız sırasında keşif dronunun sistemini ve montajını gerçekleştirdik. Arazideki yabancı otları yapay zekaya tanıtarak sistemi eğitim sürecinden geçirdik. Böylece yabancı otların bulunduğu bölgeleri tespit etmeye başladık. Sistemin merkezinde multispektral kamera ve buna entegre edilen yapay zeka bilgisayarı bulunuyor. Eğittiğimiz modeli bu bilgisayara yerleştirdik. Dron görüntü almaya başladığı anda veriler üzerindeki bilgisayarda işleniyor ve ilaçlama dronu için görev dosyası hazırlanıyor.

İlaçlama dronu da yalnızca yabancı otların bulunduğu bölgelere en uygun rotayla giderek görevini tamamlıyor. Örneğin tarlanın yalnızca yüzde 20'sinde yabancı ot varsa sistem sadece bu alanları ilaçlıyor. Bütün süreç otonom şekilde gerçekleştiriliyor."

- Yerli yazılım

Çamoğlu, yabancı otların belirlenmesine yönelik farklı yöntemlerin bulunduğunu ancak geliştirdikleri sistemin keşif ve ilaçlama süreçlerini otonom olarak gerçekleştirmesiyle benzerlerinden ayrıldığını söyledi.

Uzmanlardan oluşan ekiple tamamen yerli bir yazılım geliştirdiklerini aktaran Çamoğlu, sistemin üreticilere hizmet modeliyle sunulmasının planlandığını belirtti.

Sistemin elde ettiği görüntüleri anlık işlediğini ve ilaçlanması gereken noktaları otomatik olarak drona ilettiğini anlatan Çamoğlu, "Bir çeltik arazisinin genel olarak yüzde 30'undan fazlasında yabancı ot görülmez. Yabancı otun yalnızca yüzde 30'luk bölümde bulunduğu bir tarlanın tamamının ilaçlanması, alanın yaklaşık yüzde 70'inde gereksiz ilaç kullanılması anlamına gelir. Geliştirdiğimiz sistem üreticiye ciddi maliyet avantajı sağlarken fazla ilaç kullanımını ve bunun olumsuz etkilerini de azaltacaktır." diye konuştu.

- "Sistem farklı tarım ürünlerinde de kullanılabilecek"

Proje ekibinde yer alan ÇOMÜ Ziraat Fakültesi doktora öğrencisi Ziraat Yüksek Mühendisi Hakan Nar da insansız hava araçları ve tarımda yapay zeka uygulamaları üzerine çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Geliştirdikleri yapının yazılım ve donanım sistemlerinin birbirine entegre edildiği hibrit bir sistem olduğunu belirten Nar, görüntülerin gerçek zamanlı olarak işlendiğini ifade etti.

Nar, çeltik üretimindeki en önemli sorunlardan birinin yabancı otlarla mücadele olduğunu dile getirerek, şöyle konuştu:

"Özellikle gözle ayırt edilmesi güç yabancı otların özel bir kamera sistemi olan multispektral kamerayla tespit edilmesine yönelik çalışma gerçekleştirdik. Sistemin en özgün yönlerinden biri tamamen yerli bir yazılıma sahip olmasıdır. Bu yazılımın benzeri bulunmuyor ve bütünüyle bu sistem için geliştirildi.

Sistemi yalnızca çeltik üretimiyle sınırlı düşünmemek gerekiyor. Buğday, ayçiçeği ve zeytin yetiştiriciliğinde de kullanılabilecek bir altyapı oluşturduk. Altyapı çalışmalarını tamamladık, şu anda test aşamasındayız. Patent sürecinin ardından ürünün Türk çiftçisinin kullanımına sunulmasını hedefliyoruz."AA