Uzunköprü İl Genel Meclis Üyesi Mustafa Üstün, tarımsal desteklemelere ilişkin askı listelerinin çıkmasının ardından sert açıklamalarda bulundu. Üstün, 2024 yılında açıklanan ve 2025 üretim yılını kapsayan tarımsal desteklerin, 2026 yılı Şubat ayı itibariyle askıya çıkarılmasının çiftçiyi daha da zor duruma soktuğunu ifade etti.
“Dün itibariyle tarımsal desteklemelerin askı listeleri çıkmaya başladı.” diyen Üstün, bu yıl ilk kez temel destek ve planlı üretim desteği olmak üzere iki ayrı listenin askıya çıkarıldığını belirtti. Her iki destek kaleminin de 317’şer liradan oluştuğunu aktaran Üstün, toplamda çiftçiye dönüm başına 634 lira destek öngörüldüğünü söyledi.
Desteklerin zamanlamasına dikkat çeken Üstün, 2024 Kasım ayında buğday eken bir çiftçinin, açıklanan destek tutarıyla o dönemde 14,5 litre mazot ve 51 kilo 20-20 gübre alabildiğini hatırlattı. Ancak bugün aynı parayla sadece 10,8 litre mazot ya da 27 kilo gübre alınabildiğini vurguladı.
“Matematiksel olarak baktığımızda yüzde 40-45’in üzerinde bir kayıp var.” diyen Üstün, desteklerin reel olarak arttığı yönündeki açıklamaların gerçeği yansıtmadığını ifade etti.
2024’TE 1105 LİRA ALDIK, ŞİMDİ 634 LİRA
2024 yılı desteklerini örnek veren Üstün, buğdayda kilo başına 1 lira 75 kuruş destek alındığını, Trakya ortalaması olan 500 kilo verim üzerinden çiftçinin yalnızca buğdaydan 875 lira kazandığını söyledi. Mazot ve gübre desteğiyle birlikte 2024’te toplam 1105 lira destek alındığını belirten Üstün, bugün askıya çıkan desteklerin bunun çok altında kaldığını kaydetti.
TARIM SEKTÖRÜ KÜÇÜLÜRKEN DESTEKLER YETERSİZ
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine de değinen Üstün, tarım sektörünün 2025 yılında yüzde 12,5 küçüldüğünü hatırlatarak, “Tarım küçülürken, destekleme modelleriyle üretimi artırmamız gerekirken tam tersine üretime köstek oluyoruz.” dedi.
ÇİFT ASKI LİSTESİ KAFALARI KARIŞTIRDI
Bu yıl ilk kez iki ayrı askı listesinin yayınlanmasının çiftçiler arasında soru işaretlerine neden olduğunu ifade eden Üstün, desteklerin tek seferde mi yoksa bölünerek mi ödeneceğinin net olmadığını söyledi. Askı süresinin 15 gün olduğunu hatırlatan Üstün, itiraz süreci sonrasında ödemelerin ne zaman yapılacağının da belirsizliğini koruduğunu dile getirdi.
ÇİFTÇİ SAHAYA ÇIKACAK AMA PARASI YOK
Üre gübre zamanının geldiğini belirten Üstün, çiftçinin 15 gün sonra sahaya çıkmak zorunda olduğunu ancak desteklerin hâlâ ödenmediğini vurguladı. Ziraat Bankası’nın sübvansiyonlu kredilerinde limit artışına iki yıldır gidilmediğini belirten Üstün, bu durumun da çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını söyledi.
Tarım Kredi Kooperatifleri’ndeki kredi limitlerine de değinen Üstün, ipoteksiz verilen 300 bin liralık limitin günümüz şartlarında yetersiz kaldığını ifade etti.
YANLIŞTAN BİR AN ÖNCE DÖNÜLMELİ
Açıklamasının sonunda destekleme politikalarının en az bir buçuk yıl geriden geldiğini söyleyen Üstün, “2026 yılını girdik, 2026’nın buğdayını ektik ama hâlâ 2025 desteklerini alamıyoruz. Geçen yıla göre destekler fiilen yüzde 35 kısılmış durumda. Bu yanlışlardan bir an önce dönülmesini talep ediyoruz.” dedi. HABER: HALİL ERKAN
