Lalapaşa Ziraat Odası Başkanı Taner Öztürk, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin Haziran ayında yaptığı fiyat konusunda konuştu.
Öztürk, açıklamada 9 B İN 250 TL fiyat artışı ile birlikte Bin 750 TL prim desteği sağlandığını ifade etti. Öztürk, geçen seneden bu yana çiftçilerin aldığı primlerin en geç Eylül ayına kadar hesaplarına geçtiğini hatırlatarak, bu yıl ise söz konusu primlerin hala ödenmediğini vurguladı. Bu durum, çiftçiler arasında kaygılara yol açan bir konu haline geldiğini belirterek destekler azaldıkça köyde yaşam bitiyor”dedi.
Lalapaşa Ziraat Odası Başkanı Taner Öztürk, basın mensuplarıyla buluşmasında destek ödemelerinde yaşanan sorun ve hayvancılık konusunda açıklamalarda bulundu.
ÇİFTÇİNİN ALACAĞI PARA DEĞERİNİ KAYBETTİ
Toprak Mahsulleri Ofisi Haziran ayında fiyat açıklaması yaptı, 9250 TL fiyat arttı; 1750 TL prim şeklindedir. Bir seneki önceki primleri çiftçiler en geç Eylül ayına kadar almışlardı. Ama bu zamana geldiklerinde hala bu primler alınmadığını dile getiren Öztürk,”Şunu bir karıştırılmaması gerekmektedir: Bu açıklanan şey destek değildir, primdir. Bunu ilk başladığı zaman o şekilde lanse etmişlerdir. Geçtiğimiz yıl Ziraat Odalarının maliyetine göre 10.500 TL bir kilo buğdayın maliyeti açıklandığında, devlet buna 9.250 TL ofis fiyat vermişti, arttı primle. Bununla çiftçinin yaşam payı olarak vermişti. 2024 Haziran ayından beri mazotta artış %15, gübre de artış %48, ilaç artış olanları %20 ile %55 oranında gerçekleşmiştir. Ayrıca 6 aylık enflasyon %22, sonra Ocak ayında enflasyonu %5, %20 gibi bir artış olmuştur. Bu ne demektir ki ortalama çiftçinin alacağı bu para %25 oranında değeri düşmüştür. Şimdi bunun için önemli: gübredir, mazottur, bu destektir, herkes bahsediyor” dedi.
ÇİFTÇİ YAŞANTISINDAN ÖDÜN VERİYOR
Ben başka bir şey dikkat çekmek istiyorum; bir konuya şimdi bu çiftçinin bir de yaşantısı olduğundan söz eden Öztürk, “Bu çiftçi çocuk okutuyor, üzerine başka giyim alıyor, alışverişini yapıyor, günlük hayatını yaşıyor. Bu aldığı destek, yani hayatını idame ettirmesi için verilen 1750 liranın, şu ana kadar %25-30 aralığındaki oranı bitmiştir. Bu ne demektir? Çocuğuna daha az para vermesi demektir. Okulda gönderdiği çocuğunun yaşantısının birbirinden kesmesi demektir. Ailesine gelip işte şehirde lokantaya gitmemesi, sinemaya gitmemesi, başka kültürel faaliyetlerde bulunmaması demektir. Diyebilirsiniz işte köylü milleti bunlara ne gerek var? Arkadaşlar, bunların gereğinin en büyük sebebi nüfusun azalmasının en büyük sebebi budur. Bugün gençler köyde kalmıyorsa sosyal hayatlarını yaşayamamaktandır. Siz bu desteklere ve primleri söz verip söz verdiğiniz tarihte iyi bir rakam olup geç ödediğiniz zaman da bunun çok düşük olduğu zaman, bu sosyal hayatı çok etkiliyor” diye ifade etti.
ÇİFTÇİNİN YERİNİ EKEBİLMESİ İÇİN DESTEKLERE İHTİYACI VAR
Çiftçilerin zamanında yer ekebilmesi için sıcak paraya ihtiyacı olduğundan söz eden Öztürk, “10.500 TL maliyetli buğdaya 9.250 TL verdiniz. İşte burada gözüküyor; o parayı sattığı buğdayın parasını yeni mahsulü ekecek çiftçi 9.250 TL’ye sattığında ancak yeni mahsulünü eker. Hayatını sürdürebilmesi için bu desteklere ihtiyacı var. Genç bir adam olarak düşünün; kanı kaynıyor, 18-19 yaşında idealist bir çiftçi çocuk, köyde kalacağım diyor, hayvancılık yapacağım diyor, şunu yapacağım diyor. Peki, yani bunun... Şimdi bu gençler akıllı gençler, hesap yapıyorlar, kitap yapıyorlar; biz babalarımızdan götürebileceğimiz şeylerden, bu işlerde kaldık. Hesap kitap yoktu eskiden; bu kadar çıkardı, bu kadar sattı, çocuk bakıyor; elde kalan paraya bakıyor, ondan sonra köy kahvesinde oturuyor, kaldırıyor kafayı, asmanın yapraklarına bakıyor: "Ben bu asmanın yapraklarını mı seyredeceğim hayatı boyunca?” Gidelim, zor şartlarda da olsa, az parayla da olsa, asgari ücretle şehirde yaşarız. Bunun sonucunda ne oluyor? Gençler kalmayınca tarım bir şekilde yapıyoruz; fakat hayvancılığı yapamıyoruz. Genç nüfus olduğunda hayvancılık yapamaz. Bugün ne yapıyoruz? Hayvancılık olmayınca, sağdan soldan, haritadan yerini bilmediğimiz yerlerden hayvan ithal etmeye kalkıyoruz” sözlerine yer verdi.
HAYVANCILIK ÇIKMAZDA
Türkiye’de bir kuzunun 3 kişiye düştüğünü ifade eden Öztürk, “Dün rakamlar açıklandı, TÜİK 17 milyon büyükbaş, 50 milyon küçükbaş varmış. Artış oranı 2 nokta küsurlu büyük başta, 4.8 küçük başta. Bu artış yeterli mi? Nüfus artışına göre yeterli değil. Şöyle ben bir hesap yaptım oraya gelmeden önce; 50 milyon koyun, birer kuzu olsa, 50 milyon Türkiye nüfusu, 185 milyon; 10-15 milyon mülteci, 40-50 milyon turist. Senede 150 milyon... Ne kadar düşer kişi başına? Ben size söyleyemem; bir kuzu 3 kişiye düşüyor Türkiye’de senelik. Bu yeterli mi sizce? 17 milyon dana satıldığını hiç kayıp olmadığını düşünelim. Dana da 9 kişiye bir tane düşüyor. Herkes kurban kesti, açıkta kalacaklar. Bu artış iyi değil. Bu artışı sağlamamız için genç nüfus, genç nüfusu köyde tutmak için de hayat şartlarının yükselmesi lazım. Her şartlarını yükseltmediği sürece bu gençlerin köyünü tutamayız. Bunda da desteklerin doğru yerde, doğru zamanda verilmesi.
Eğer bu destekleri doğru zamanda, doğru planlayıp vaktinden önce vermezseniz, çiftçinin en büyük özelliği, sosyal hayatı kötüleşiyor. Çünkü herkes hesap yapıyor; bu kadar para alacağım diyor. Bunu kışı geçiririm diye hesaplıyor. Kimisi gübre alıyor, kimisi mazot alıyor ama kimisi büyük çoğunluğu sosyal hayatında kullanıyor. Bunları yaparsanız, bunlar olmaz. O zaman da büyüyemeyiz. Özellikle hayvancılıkta büyüyemeyiz. Bakın şimdi en kötü şey: insanlar ne için köyden şehre gidiyor? Diyor ki, geleceğin garanti olsun, emekliliğin. Peki, Bağkur Primi’nin nereden en çok çiftçi ödüyor? En çok gün sayısı çiftçinin: 9.200. Hiçbir tane maliyete sokamıyor çiftçi. Hiçbir çiftçinin ürününde maliyet hesabında Bağkur yok. Ama iş adamının maliyet hesabında işçinin ödediği sigorta primi var, esnaf da bunu sokuyor; ama çiftçi sokamıyor, hiçbir yerde yok. Gelecek güvencesi olmadan insanlar neye köyde kalsın? Bakın, eğer bir gün geçirirseniz, 6400 küsurluydu Bağkur primi, 31’de değil de 1’inde öderseniz ayının 9200 küsürlüğüne geldi şu anda. E, bu ödenebilir mi? E, bu nereden ödeyecek? İşte bu Aralık, Ocak, Şubat, Mart aylarında desteklerle ödeyecek. Hayvancılık yapsa aile gelir elde edecek sütten. Yapamaz yaşlı insan. Çünkü 365 gün” dedi.
DESTEKLERİ DÖNÜME ÇEVİRDİLER
Buzağıyı sevmekle bu hayvancılık olamayacağından bahseden Öztürk, “Büyük çiftlikler ürettiğinde hayvancılıkta ürettiniz işte. Bunun için istek veya ruh da olmasına gerek yok. Yani sadece o bir gün gelip buzağıyı sevmekle bu hayvancılık olmaz. Gönülden olacak. Sabahın ikisinde, eksi 17 derece ayazda, o yine buzağının yanında beklemekle olurmuş. Bunu da yaşlı insanın takdir edersiniz ki yapamaz. Bizim işte bu destekleri aldığımızı, bu kadar para alıyorsunuz diye eleştiriler oluyor. Değerli vatandaşlarımıza söylemek istiyorum. Sadece bir örnek vereceğim; buğdayın desteği, dönüm başına 62 lira. Peki bu sene altına 20, 20 üzerine de 40 kilo kullanan bir kişinin maliyeti ne kadar biliyor musunuz arkadaşlar? Şu anda, bunu da peşin alırsa 940 lira. 940 liranın içinde 62 lirayı sizin kamuoyuna buluyor; 62 lira büyük para mı? Yani 940 lira harcayacaksan 62 lira alıyorsun. Hem mazot desteği, onu da koyalım; 85 lira. 940 liranın üstüne de 500 lira mazot maliyeti koyup 10 litre yaksa çiftçi... Gerçi onun 12’dir, onu sezonlar bilir ama ben ortalama 450 diyelim, yani 10 kilodan 450 diyelim. 85 lira... Bunu da, bir de zaman; siz verdiğiniz zaman olmuyor işte. Şimdi desteklerin her zaman için Eylül ve Ekim ayında verilmesi lazım çiftçiye. Buğday üreticisine de herkese, o zaman verdiği zaman işte çiftçi o parayı kullanır. Ayçiçeğinde çiçeğinde ne zaman alacağımız belli değil. Para 1500 değil, 3000, 4000 olsa ne olacak, çünkü mal yok ortada. En az 3 aylık bir kaybımız var. Ortada rakamlar ortada. Zaten çiftçi şu anda en büyük düşmanı, en büyük uğraştığı şey iklim değişikliği. Arkadaşlar bakın, Şubat ayının ortasındayız; ne olacağı belli değil. Çok az yağış düştü. Gübreye attı insanlar, erise bile çalışmıyor. Eğer bu yağışlar gelmezse yarın Nisan ayı geldiğinde, bu topraktaki her şey iki günde biter. Hem bitkinin kullanımı hem de ısı farkında. Çiftçi zaten geleceğini önünü göremiyor. Net biçeceğini bilmiyor. Buna rağmen olmuyor. Şimdi ayçiçeğinde kuraklık desteği oldu. Soruşturdum. Dedim ki, iyi bir şey.En azından çiftçi gider ama o kadar yüksek bir rakam var ki, size söylüyorum; çiftçi bunu tercih etmez. Yani 20 dönümlere 6000 küsürlük falan bir para geliyor, arkadaşlar. Sigorta yapalım, eyvallah, destekleyelim ama onun da maliyetini ona göre yapın. Şimdi destekleri dönüme çevirdiler. Yeni bir sistem; evet, doğru bir sistem. Ama açıkladıkları 632 lira rakam, çok iyi bir rakam. Açıkladığı zaman o rakamı seneye bu zaman aldığımızda düşünün arkadaşlar. Hesap yapın; yani 632 lira para açıkladığı zaman, tarihte işte Ağustos ayında, çok iyi bir rakam. Bu parayı seneye Ocak ayında biz alırsak ne düşünün arkadaşlar? Nereye gelir yani? Çay parasına gelir” ifadelerini kullandı.
HABER: MERT SOYLU
