"İlerlemeler yeterli değil"

Trakya Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Bülent Yıldırım  ve beraberindeki öğretim görevlilerinden oluşan ekip Bulgaristan’da yaşayan azınlıkların sorunlarına yönelik bir araştırma gerçekleştirdi. 6 ay süren çalışma boyunca yapılan incelemelerde özellikle Bulgaristan’ın AB’ye üye olduğu dönemden sonra demokratik bilinç, siyasi, ekonomik ve kültürel alanda yeterli ilerleme kaydedemediğini dile getirdi.

 

 

 

Bulgaristan’ın hala resmi azınlık kavramını kabul etmediğini ifade eden Yıldırım, bu bağlamda azınlıkların hukuki statüye geçmesinin de önünün tıkandığını vurguladı. Yıldırım Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun geçtiğimiz günlerde Bulgaristan’a yaptığı ziyarette ülkedeki azınlıkların sorununu güçlü bir şekilde dile getirdiğine değinerek, konunun sadece Müslüman ve Türk azınlıklar çerçevesinde değerlendirilmediğini de sözlerine ekledi. Yıldırım yaptığı açıklamada “Son zamanlarda insan hakları, temel özgürlükler meselesi uluslararası, ölçekte önem kazanmaya başlamıştır. Bu durum insan haklarının konusunun salt iç hukuk kapsamında ele alınabilecek bir mesele olmasından çıkıp evrensel bir görünüme sahip olmasıyla doğru orantılıdır. Özellikle bir ülkede yaşayan azınlıkların hakları ve eşit olarak vatandaşlık haklarından faydalanabilmesi evrensel bir değer haline gelmiştir. Örnek vermek gerekirse Bulgaristan resmi olarak azınlık kavramını kabul etmemektedir. Bu durum azınlıkların hukuki bir statüye sahip olmalarını engellemektedir. Öte yandan2014 yılı içerisinde azınlıkların hukuki bir statüyesahip olmalarını engellemektedir. Öte yandan 2014 yılı içerisinde azınlıkların kendi anadillerinde seçim kampanyası yürütmeleri engellenmektedir. Bu bağlamda Hak ve Özgürlükler Hareketi lideri Lütfi Mestan’a verilen para cezası örnek teşkil etmektedir. Rapor kapsamında Bulgaristan’da nefret dilini en fazla kullanan grubun siyasiler olduğu görülmüştür. Dini alanda ise Müslümanların ibadethanelerine yapılan saldırıların artış kaydettiği görülmüştür. Aynı şekilde terör örgütü üyesi oldukları gerekçesiyle Müslümanların ikamet ettikleri mahallelere yapılan baskınlar, toplumsal huzuru rahatsız edici olmuştur. Ekonomik alanda ise ülkedeki genel ekonomik sorunların yanı sıra Müslüman Türk azınlığın ülkenin en dar gelirli grubunu oluşturduğu anlaşılmaktadır. Eğitim konu başlığında ise der kitaplarının içeriği, azınlıkların ana dil dersi alabilmeleri gibi konularda yapısal sorunlarla karşılaşılmıştır. Bulgaristan’da en büyük azınlık grubunu oluşturan Müslüman Türk azınlığın özellikle eğitim hakları, dini hakları ve kültürel hakları alanlarında sorunlar yaşadığı görülmektedir. Bulgar anayasası ve hukuk sistemi mevzuat itibarıyla temel hak ve hürriyetler konusunda evrensel değerlere uygundur. Ancak pratik uygulamalarda bazı sorunlar ve engellemelerle karşılaşılmaktadır. Bulgar yöneticilerinin önyargılı ve olumsuz tavırlarının yanı sıra Müslüman Türk azınlığın hukuki manada mevcut hak ve özgürlüklerinin tam olarak farkında olmamaları ve usule uygun şekilde hukuki yollara müracar etmemeleri de sebep olmaktadır. Günümüzde Bulgaristan’da en fazla ayrımcılığa maruz kalan topluluğu Romanlar oluşturmaktadır. Avrupa’daki en fazla Roman nüfusu barındıran ülkelerden biri olan Bulgaristan’da bu durumun zaman zaman ufak çaplı etnik çatışmalara dönüştüğü görülmüştür. Bu bağlamda ülkedeki insan hakları ile ilgili gelişmelerde asıl mağdur olan grubun Müslüman Türk azınlığı olduğu ifade edilebilir. Bütün bunların yanı sıra Bulgaristan’ın pozitif yaklaşımlarıda mevcuttur. Bulgaristan Cumhurbaşkanı RosenPlevneliyev göreve başladığı 2012 yılından itibaren her yıl Müslümanların ve Yahudilerin dini bayram ve günleri kutlanmaktadır. Komşu dost ve müttefik bir ülke olarak Bulgaristan’da insan hakları ile olumlu gelişmelerin yaşanması umulmaktadır” şeklinde konuştu.