Kahraman bakkal, süpermarkete karşı

Bulunduğunuz bölgedeki kültürün aynası olan mahalle bakkalları varlığını korumak için çırpınıyor.

Günümüze gelindiğinde milenyum çağıyla birlikte süper marketlerin çoğalmasıyla bir bir kampanya başlatan bu kültür yuvaları artık çok daha az sayıda. Vatandaşın süpermarketlere gösterdiği ilgiyle birlikte ve sadece dara düştüğünde mahalle bakkallarına ihtiyaç duyması bu kültürün yitirilmesindeki en önemli neden olarak ön plana çıkıyor. Geçmişten bu güne yaklaşık 40 yıldır aynı yerde bakkalıyla dimdik ayakta duran Ali Kaba bu yozlaşmanın nedenlerini açık yüreklilikle gazetemize anlattı.

 

Yerli sermaye öldürüldü

Bakkal esnafı Ali Kaba, yerli sermayenin yöneticiler tarafından öldürülerek süper marketlerin şehre getirilmesi sonucunda vatandaşın ilgisinin doğal olarak büyük marketlere yöneldiğini söyledi. Eğlence ve alışverişin bir arada bulunduğu yerlerde alışveriş yapmanın insanlara daha cazip geldiğini söyleyen Kaba, bu durumun zamanla mahallede ki manevi bağları kopardığını ve çıkar ilişkileri doğrultusunda alışverişin gerçekleştiğini ifade etti. Süper marketlerin ilk açıldığı dönemlerde vatandaşın bir süre yine duyarlı kalmaya çalıştığını gözlemleyen Kaba, “İnsanlar ilk zamanlarda büyük marketlerde alışveriş yapsa da poşetlerini evine bırakır sonra benden alacağı bir şey varsa alırdı. Ancak şimdi normal bir şekilde gelip alışverişini yapıp gidiyor” diyerek yozlaşmanın geldiği noktayı gözler önüne serdi.

 

Bazı market zincirleri bakkal sistemini kurdu

Bazı büyük market zincirlerinin bakkallar gibi her mahalleye kurulduğunu söyleyen Kaba, bu durumda hangi yasa çıkarsa çıksın faydalı olacağını düşünmediğini söyleyerek, “Adamlar her mahalleye market açtılar yani bizim daracık alanımızı daha da daralttılar. Şimdi bu durumda da yasa çıkacak, şu olacak, bu olacak diye hayal kurmanın manası yok, yerli ekonomi dibe vurmuştur. Bizim ekmeğimiz kredi kartlarının çıkmasıyla zaten aslanın midesine girmişti”dedi. Çarpıcı açıklamalarına devam eden Kaba, “Burası benim aile yerim. 40 yıldan beri aynı yerdeyim. Vatandaş ne kadar tanısa da artık teknolojinin dünyamıza girmesinden itibaren para alan çocuk bakkala maytap, hediyelik kutular almayı bıraktı. Hepsi parayı kaptığı gibi internet kafelere koşuyor” diyerek toplumun en önemli sorunlarından birisine parmak bastı.

 

Ay sonu gelmezse bakkal hatırlanır

Bakkalların olmazsa olmazı veresiye defterine de değinmeden geçmeyen Kaba, “Bu defterler olmadan bir bakkalın hayatta kalması mümkün değil” dedi. Ay sonunu maddi anlamda göremeyen bütçelerin hemen bakkala yönelmesini normal karşıladığını da belirten Kaba, “Kredi kartı borçları kabaran kişiler bu borçlarını ödeyene kadar mahalle bakkallarına geliyorlar. Bu borçlarını kapattıklarındaysa yine alakayı ve alışverişi yine aynı duruma düşene kadar seyrekleştiriyorlar ya da kesiyorlar” diyerek artık bakkal–mahalle ilişkisinin çıkardan öte gidemediğini vurguladı. Geçmişte kendilerinin de çok hatalar yaptığını söyleyen tecrübeli esnaf, belki de zamanında yaptıkları hataların bedelini ödediklerini ifade ederek özeleştiri yapmaktan da geri kalmadı.