Karton fabrikaları Türkiye'ye yöneliyor

CHP Edirne Milletvekili Okan Gaytancıoğlu, Çin’deki karton fabrikalarının kapanmasının ardından rotalarını Türkiye’ye çevirdiklerini öne sürdü.

  

Bu konuda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na araştırma komisyonu kurulması öneren Gaytancıoğlu, Meclis’e verdiği dilekçesinde şunları kaydetti: 

“Çin hükümetinin çevresel şartlara uymadıkları gerekçesi ile birçok karton fabrikasını kapatması sonucunda Çin’de 1 milyon tonluk bir kapasite üretimden çekilmiştir. Yıllık karton ambalaj tonajı 500 bin ton olan Türkiye ile kıyaslandığında bu rakam Çin için çok önemlidir. Türkiye’nin iki katı kapasitesini üretimden çeken Çin üretimden çekilen fabrikaların boşluğunu doldurmak için Türkiye’ye yönelmiştir.  Bu durum sonucunda yılbaşından bu yana karton fiyatlarında yüzde 50’lik bir artış görülmüş, ton fiyatları 320 Euro’dan 460 Euro’ya kadar yükselmiştir. Daha önce iç piyasaya çalışan birçok fabrikanın üretimi Çin’e yönelince karton koli bulmak da zorlaşmıştır. İlerleyen zamanda Gıda sektörü yaş sebze ve meyve sektörünün bu durumdan olumsuz etkilenmesi söz konusudur. Bir çok sektörü ilgilendiren bu sorunun daha da derinleşmemesi, karton temin süresi ve fiyatlarının aşırı yükselmesinin önüne geçilmesi için bir dizi çalışmalar yapılması gerekmektedir. Bu amaçla Anayasamızın 98. Ve TBMM iç tüzüğünün 104. Ve 105. Maddeleri uyarınca bu konuda bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını ve konunun tüm boyutları ile araştırılmasını saygılarımızla arz ederiz.”

 

 GENEL GEREKÇE

 

Gaytancıoğlu’nun genel gerekçesi ise şu satırlardan oluştu:

“Türkiye yılbaşından bu yana zaman zaman basına da yansıyan ancak hükümet tarafından göz ardı edilen ciddi bir sorun ile karşı karşıyadır. Çin Hükümetinin çevresel şartlara uymadıkları gerekçesi ile karton fabrikalarını kapatması sonucu 1 milyon tonluk bir kapasite üretimden çekilmiş ve bu açığı kapatmak üzere Çin yıllık karton ambalaj tonajı 500 bin ton olan Türkiye’ye yönelmiştir. Bu durumda Türkiye’de karton fiyatlarını yüzde 50’lerin üzerine çıkarmış, temin süreleri uzamıştır.

Bilindiği üzere ticareti yapılan her ürün son noktaya ambalajla ulaşmaktadır. Gıda, yaş meyve sebze, beyaz eşya, mobilya, giyim, zücaciye gibi bir çok sektörde karton ve oluklu mukavva ambalajı kullanılmaktadır. Dolayısıyla bu sektörlerin ambalaj maliyetlerinde ciddi artışlar yaşanmaktadır. Sorunun bu haliyle devamında şimdilik uzun vadeli stokla çalıştığı için çok fazla etkilenmeyen gıda ve yaş sebze-meyve sektöründe ciddi maliyet artışları görülecektir. Çünkü yaş sebze ve meyve sektöründe hem yurtiçinde hem de yurt dışında plastik kasaların yerine artık karton kasalar kullanılmaktadır. Bu durum en nihayetinde tüketicilere de yansıyacaktır. Sonuçta iç talepten daha çok Çin’in talebine cevap vermeye yönelen sektör yerli firmaların rekabet gücünü de olumsuz etkilemektedir. Küçük çapta üretim yapmakta olan birçok küçük işletme de ayakta kalmakta zorlanmaktadır.

İç piyasadaki fiyat artışının başka bir önemli nedenini de döviz artışları oluşturmaktadır. İthal ürünlerin pahalanması sonucu, ithalatçıların dışarıdan mal almayı kesip iç piyasaya yönelmeleri de fiyatları arttırmıştır.

Daha önce iç piyasaya çalışan birçok fabrikanın üretimi Çin’e yönlendirmesi karton koli bulmayı her geçen gün zorlaştırmaktadır. Firmalar mal teslim sürelerini 6-8 aya kadar uzatmakta, bu durum çok ciddi sıkıntılara neden olmaktadır.

 Önümüzdeki dönemde de Çin’in bu şekilde ki alım politikası devam ederse Türkiye’nin bir karton krizi ile karşı karşıya kalması kaçınılmaz olacaktır. Böyle bir krizin yaşanmasının önüne geçilmesi, her gün yükselen fiyatların ve uzayan temin sürelerinin sektörleri mağdur etmesinin engellenmesi için konunun tüm boyutları ile araştırılması gerekmektedir. Bu amaçla Anayasamızın 98. ve TBMM İç Tüzüğünün 104. Ve 105. Maddeleri uyarınca bu konuda bir meclis araştırma komisyonu kurulmasını ve konunun tüm boyutları ile araştırılmasını saygılarımızla arz ederiz.”