Edirne’nin Havsa ilçesinde doğal tarım yaparak geçimini sağlayan 66 yaşındaki Mehmet Hanifi Can, kira artışı nedeniyle zor günler geçiriyor.
Tarla sahibinin kira bedelini dört kat artırarak 5 bin liradan 20 bin liraya çıkardığını belirten Can, bu rakamı kabul etmeyince tarla sahibinin elektrik hattını kestirdiğini iddia etti. Elektriksiz kalan serada tüm ürünlerini kaybeden Can, durumu ilgili kurumlara bildirerek yardım talebinde bulundu.
Kolağılı mevkiindeki bir akaryakıt istasyonunun hemen yanında bulunan serasında üretim yapan Mehmet Hanifi Can, doğallıktan ödün vermeden tarım yaptığını ifade etti.
Ancak yaşadığı kira krizi, emeklerini boşa çıkardı. Aynı büyüklükteki arazilere 4 bin TL kira istenmesine rağmen, kendisine uygulanan 20 bin TL’lik kira talebinin haksız olduğunu vurgulayan Can, “Yıllık kirayı peşin istediler, kabul etmeyince elektriğimi kestiler. Ürünlerim kurudu, emeğim heba oldu.” dedi.
Ürün kaybı nedeniyle mağduriyet yaşayan üretici, tarla sahibi hakkında yasal yollara başvurduğunu ve yetkililerden destek beklediğini söyledi.
Edirne’nin Havsa ilçesinde doğal tarım yaparak geçimini sağlayan Mehmet Hanifi Can, tarla sahibinin kirayi (icar) yükseltmesi ve Can’ın yüksek kirayı kabul etmemesi sonrası tarla sahibi elektriği kesince ürünlerini kaybetmesine sebep oldu.
Ürünlerini kaybetmesi nedeniyle arazi sahibinden şikayetçi olan Mehmet Hanifi Can, yetkili kurumlardan yardım istedi.
Havsa-Edirne istikameti Kolağılı mevkii üzerindeki bir akaryakıt istasyonunun bitişiğinde yer alan serada doğal tarım işiyle uğraşan Mehmet Hanifi Can (66), aynı boyuttaki tarlaya 4 bin lira kira istendiğini söyleyerek kendisinden de kirayı 5 bin liradan 20 bin liraya çıkardığını ve yıllık kirayı peşin istediğini söyledi.
ABD’DE EĞİTİM VERDİM
ABD’de yaşadığı dönemde yoksul çiftçilere eğitim verdiğini dile getiren Can, “En son Amerikalı bir şirket bünyesinde Orta Asya’da danışmanlık yapıyordum. Oradaki yoksul çiftçilere iş eğitimi veriyordum. Pamir Dağları’nın yüksek kesimlerinde, zorlu iklim şartlarında yaşayan insanlara mantar, limon, mandalina, portakal gibi ürünleri nasıl yetiştireceklerini öğrettim. Trump hükümeti projeyi kapatınca, ben de işten ayrıldım ve buraya geldim. Burada her şeye sıfırdan başladım. Toprağı doldurdum, ektim, ama maalesef şu anda ciddi bir sorunla karşı karşıyayız.” dedi.
KENDİ İMKANLARIMLA SERA SİSTEMİ KURDUM
12-13 çeşit ürünle bitki yetiştirdiğini söyleyen Can, “Bu tarlayı vasıfsız, boş halde kiraladık. Üzerine kendi imkanlarımızla sera sistemi kurduk. Bu seranın içinde şu anda yaklaşık 12-13 çeşit bitki bir arada yetişiyor. İnsanlar dalından koparıp doğal şekilde tüketebiliyorlardı. Tamamen doğal yöntemlerle, kimyasal kullanmadan üretim yapıyoruz. Zararlılarla da kimyasal değil; bıldırcın, kekik ve tavuklarla mücadele ediyoruz. Böyle sağlıklı, doğaya saygılı bir üretim sistemimiz vardı. İnsanlar gelip taze ürün alıyordu. Şu anda maalesef ürünlerimiz kuruyor.” Diye ifade etti.
ARAZİYE RUHSATLI BİR KUYU AÇTIRDIK
İşletne sahibinin yaşattığı sorun nedeniyle işletmenin durduğunu belirten Can, “Arazi sahibiyle yaşadığımız ciddi problemler var. Kontratımızda hem su hem elektrikle ilgili maddeler var. Elektriği bize süzme sayaçla temin edeceğine dair garantisi mevcut. Su konusunda da Devlet Su İşleri’ne başvurduk, kendi paramızla araziye ruhsatlı bir kuyu açtırdık. Ruhsatını da kendi adımıza aldık. Yani bu arazinin kıymeti bu yatırımla birlikte arttı. Ancak arazi sahibi, her kira döneminde bize zorluk çıkarmaya başladı” şeklinde konuştu. Fahiş kira artışı yapıyor, ödemeyi kabul etmeyince bizi sürekli elektrik kesmekle tehdit ediyor. En sonunda da elektriği kesti. İlk sene 2 bin lira kira ödüyorduk. Fakat bizden 2 bin 400 lira aldı. Gerekçe de ‘elektrik farkı’ymış. Sonraki sene bu kez 2 bin 800 istedi. Bu da yetmedi, bir sonraki sene 5 bin lira talep etti. Halbuki normalde kira artışı yüzde 20'yi geçmemeli. Şimdi ise aylık kiranın 20 bin liraya çıkarılacağını söylüyor. Üstelik bu parayı da yıllık ve peşin ödememizi istiyor” sözlerine yer verdi.
ÜRÜNLER CİDDİ ZARAR GÖRDÜ
Ürünlerin ciddi oranda zarar görmesi ile ilgili konuşan Can, “Dört gündür elektriğimiz yok. Bu süre zarfında ürünler ciddi zarar gördü. Özellikle hidroponik, suda yetişen sistemdeki tüm ürünler öldü. Bu sistemde suyun sürekli dolaşması gerekiyor. Maksimum 10-15 dakika su akmazsa bitki kurur. Şu anda hepsi öldü. Dört gündür sistem çalışmıyor. Ben şimdi seradaki pimaş boruları söküyorum çünkü sıcaklıktan dolayı eğilip bükülüyorlar. Gördüğünüz gibi, fasulyelerde yaklaşık 1,5-2 ton mahsul vardı, hepsi kurumaya başladı. Domatesler de aynı şekilde. Çileklerin üst kısımları tamamen kurudu. Alt tarafları da bir-iki güne kalmaz gider. Çünkü sistem otomasyonlu, elle sulamak mümkün değil. Demlikle su verseniz yetmez. Su çıkarma imkanım yok, kuyu da elektrikle çalışıyor.” İfadelerini kullandı.
MAL SAHİBİNE İHTARNAME GÖNDERDİM
Yetkili kuruluşlara başvurmasına rağmen cevap alamadığını ve şikayette bulunduğunu belirten Can, “TREDAŞ’a başvurdum, hala bir dönüş olmadı. Kayıt numaram, belgelerim, her şey elimde. Jandarmaya da suç duyurusunda bulundum, çünkü burası jandarma bölgesi. Dün dilekçemi verdim, cevap bekliyorum. Ayrıca mal sahibine ihtarname gönderdik. Elektriği kesmenin çok büyük maddi zararlara yol açacağını belirttik. Ancak hiçbir cevap alamadık. Şu anda burada çaresiz bir şekilde bekliyorum. Devletin yetkili kurumlarının bu duruma acil şekilde müdahale etmesini istiyorum. Çünkü ürün kuruduktan sonra çözüm gelse ne olur, gelmese ne olur? Gördüğünüz gibi ürünler her geçen dakika ölüyor. Emeğim, yıllardır biriktirdiğim her şey elimden gidiyor.” ifadelerine yer verdi.
1 MİLYON TL’NİN ÜZERİNDE KAYBIM VAR
Tesise 6 milyon bütçe yaptığını ve büyük kaybı olduğunu dile getiren Can, “Buraya bugüne kadar yaptığım yatırım toplamda 6 milyon lirayı geçmiş durumda. Şu anda seranın içinde kaybettiğim ürünlerin değeri yaklaşık 1 milyon - 1 milyon 200 bin lira civarında. Sadece beş bin kök çilek vardı. Çilekten yılda 3-3,5 ton ürün alıyorum. Biz bu çilekleri 150-200 liraya satıyoruz. 3,5 ton çileği hesaplarsanız sadece çilekten elde edilecek gelir 500-600 bin lirayı buluyor. Ayrıca 3-4 ton fasulye vardı. Şu anda kilosu 50 lira. Sadece fasulyeden 150-200 bin lira zarar var. Domates zaten 5 tona yakın. Hesapladığınızda, doğal domatesin kilosu 50 liradan 250 bin lira yapar. Biber, salatalık, kavun, karpuz, marul daha eklemedim bile. Onların da kaybı büyük. Yani toplam zararım 1 milyon - 1 milyon 200 bin lira arasında. Şu anda bu adamın elindeki koz şu: ‘Bunlar buraya altı milyon lira harcadı, artık ne dersem o olur.’ Yani bizi ekonomik olarak baskı altına alıp bir nevi sömürüyor. Arazi sahibinin amacı bizi çaresiz bırakmak. Oysa biz burada örnek bir sistem kurduk. Şimdi her şey elimizden kayıp gidiyor.” Diye konuştu.
HABER: MERT SOYLU
