Edirne'de yaşayan 15 yıllık kispet ustası 47 yaşındaki Adem Kayın, çocukluğundan beri severek takip ettiği Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin vazgeçilmez sembollerinden kispeti pehlivanlar için dikerek geleneksel sanatı yaşatıyor.
Kayın, AA muhabirine, el sanatları öğretmenliği mezunu olduğu için deri işleme sanatını yakından bildiğini söyledi.
Kaybolmaya yüz tutmuş el sanatlarıyla ilgili okuduğu makalede kispetin de bu listede yer aldığını gördüğünü belirten Kayın, bu sanatı yaşatmaya karar vererek kispet ustası Bigalı İrfan Şahin'in kapısını çaldığını dile getirdi.
Şahin'den aldığı 6 aylık eğitimin ardından kispet dikmeye başlayan Kayın, "Kispet yapmak başka bir boyut. Kispetin çıraklığını da yaşamak gerekiyor. O günden beri isteyene kispet yapıyorum. Kispetin akademik yönüyle de ilgileniyorum. Eşim bitirme tezini kispet üzerine yazdı. Onu kitap haline getirdik. Bizden sonra kispet nasıl yapılır, kispetin tarihi nedir bilmek isteyenlere kaynak bırakıyoruz." dedi.
- Kispetin ömrünü pehlivan belirliyor
Kayın, bir kispeti dikmenin en az 3 gün sürdüğünü dile getirdi.
Kispetin ömrünü pehlivanın saklama koşullarının belirlediğini vurgulayan Kayın, kispetin yağlanmadan giyilmesinin mümkün olmadığını belirtti.
Pehlivanların iyi saklanmış bir kispeti 3 ila 5 yıl arasında giyebildiğini ifade eden Kayın, "Pehlivan güreşten sonra kispeti ılık suda yıkayıp ardından gölgede kurutup hafif şekilde yağlayıp zembilde saklarsa 5 yıl giyer. Ama giydi çıkardı, 15 gün hiç açmadı deri çürümeye başlar. Kispet durduğu yerde dağılır. Kispetteki işlemeleri süs zannedenler oluyor ama deri sertleşsin diye yapıyoruz. Kasnak bölgesinde 6-7 kat deri kullanıyoruz." diye konuştu.
Kayın, dana derisinden yapılan kispetin 7 bin 500 ila 20 bin lira arasında fiyatlardan satıldığını söyledi.
Çocukluğundan beri izlediği Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin kendisi için özel bir anlamının olduğunu belirten Kayın, "Kırkpınar'ın bir parçası olmak mutluluk verici. Bu tarihin içinde olmak ayrı bir gurur veriyor. Kırkpınar ile ilgili yazılan kitaplarda ve araştırmalarda adımın geçtiğini görüyorum. Çok mutlu oluyorum. Çocuğuma bırakabileceğim en güzel hediye bu, tarihte adımızın olması." ifadelerini kullandı.
- "Güreşlerde herkes pehlivanları, ben kispetleri izliyorum"
Kayın, kispet diktiği pehlivanları özellikle takip ettiğini dile getirdi.
Kispetlerin de güreşte mücadele ettiğini anlatan Kayın, "Güreşlerde herkes pehlivanları izliyor, ben kispetleri izliyorum. Benim diktiğim kispeti giyen pehlivanın kazanmasını istiyorum istemsiz bir şekilde. Birinci olunca büyük bir gurur duyuyorsun. Pehlivanlardan diktiğim kispetle ilgili gelen tepkiler de mutlu ediyor. Kispet pehlivanın yol arkadaşı. Kispetine güvenmesi gerekiyor. Yağlı güreşte bütün oyunlar kispet üzerinden olduğu için sağlam olması gerekiyor. Ustam, ustasından öğrendiklerini bana aktardı. Yaklaşık 150 yıllık bir mirası devam ettiriyorum." dedi. AA
