Kıyık Tabya'nın restorasyonunun ilk etabı tamamlandı
Edirne müdafi Şükrü Paşa'nın kabri ve anıtının da bulunduğu, kent savunmasında önemli yeri olan Kıyık Tabya'da restorasyonun ilk etabı bitti.
Tabya restorasyonu, kentin zengin tarihi mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına Kültür ve Turizm Bakanlığınca yatırım programına alındı.
Tescilli tabyanın bütüncül ihyası yapım süreci göz önüne alınarak projenin iki etap halinde yapılmasına karar verildi.
Edirne Valisi Yunus Sezer'in talimatıyla 15 Aralık 2023'te ilk etap çalışmalarına başlandı.
Bu kapsamda Şükrü Paşa Anıtı düzenlenmesi, Şükrü Paşa heykeli restorasyonu, peyzaj ve aydınlatma çalışmaları tamamlandı.
Yarın gerçekleştirilecek Balkan Şehitleri'ni Anma programı, restorasyonu tamamlanan alanda yapılacak.
- Kıyık Tabya ve Edirne müdafi Şükrü Paşa hakkında
Osmanlı-Rus ve Balkan Savaşları sırasında kentin savunulması için buradaki 35'e yakın tabyadan şehir merkezine en yakın mesafedeki Kıyık Tabya, 1867-1871 yılları arasında inşa edildi. Tabya, Edirne'nin savunmasında önemli rol oynadı.
Yaklaşık 3 bin metrekarelik kısmı Şükrü Paşa Anıt alanı, 1200 metrekarelik kapalı alanı, nizamiye, koğuş, karargah, menfez yapıları, topçu ve pusu odaları ile yeşil alandan meydana gelen 34 bin metrekarelik tabya, Milli Savunma Bakanlığından Kültür ve Turizm Bakanlığı kullanımına verildi.
Vasiyeti gereği Şükrü Paşa'nın naaşı İstanbul Merkez Efendi Mezarlığı'ndan Edirne'ye getirilerek 24 Temmuz 1998'de tabyadaki anıt mezara konuldu.
Tabyada, Şükrü Paşa Anıtı 27 Temmuz 1998 yılında açıldı.
- Kenti 5 ay 5 gün savundu
Tarihi kayıtlara göre, 1857 yılında Erzurum'da doğan Mehmet Şükrü Paşa, Erzincan ve Almanya'daki askeri eğitiminin ardından İstanbul'daki askeri okullarda talim ile terbiye, balistik ve matematik öğretmeni olarak görev yaptı. 36 yaşında tuğgeneralliğe yükselen Şükrü Paşa, 1905 yılında Selanik'e sürgüne gönderildi.
1908 yılında İstanbul'a dönen Şükrü Paşa'nın mareşalliğe yükseltilen rütbesi, 2. Meşrutiyet'in ilanının ardından yapılan düzenlemelerle korgeneralliğe düşürüldü. Redif müfettişliği, Çanakkale Boğazı Muhafızlığı görevlerinde bulunan Şükrü Paşa, 1912 yılında Balkan Savaşları'nda Edirne Müstahkem Mevkii Komutanı olarak atandı.
1912-1913 yıllarındaki kuşatmaya karşı Edirne'yi 40 gün savunması emri verilen Şükrü Paşa, kıtlığa, açlığa, hastalığa ve pek çok olumsuzluğa rağmen kenti 5 ay 5 gün boyunca savunarak, askerlerinin başarısıyla tarihe geçti.
-"Etimi, itler ve kuşlar, çeke çeke yesinler..."
Şükrü Paşa'nın Kıyık Tabya'da ''Düşman, hatları geçtikten sonra ölürsem, kendimi şehit kabul etmiyorum, beni mezara koymayın. Etimi, itler ve kuşlar, çeke çeke yesinler. Fakat müdafaa hattımız bozulmadan şehit olursam, kefenim, lifim ve sabunum çantamdadır. Beni bu mahale gömeceksiniz. Ve gelen nesiller, üzerime bir abide dikeceklerdir.'' diye yazılı vasiyeti de bulunuyor.aa
Edirne Hıdırlık Tabya müze olduktan sonra şimdi de Kıyık tabyada restorasyon çalışması başlamış. Bu işe vesile o*** Edirne Valisini ve tüm emeği geçenleri alkışlıyorum. Ben de 1890'li yıllarda Erzurum Şahappaşa Tabyasında Muhabereci olarak görev yaptım. Görev yaptığım taburda tarihin yağma***ması ve yok edilmesi beni ziyadesiyle üzdü. Edirne bir emsal olur ve inşallah bizim tabyamız da bugünkü mezbelelik halinden kurtularak gelecek nesillerin tarihlerini öğrenmeleri ve geçmişi bilmeleri öğrenmeleri için müze olur.
Edirne Valisini ve Edirnelileri tebrik ederim. Ben de 80'li yıllarda Şahappaşa Erzurum'da askerlik yaptım. Bizim tabyamız da inşallah Edirnedekiler gibi müze olarak hizmet vermeye devam eder .. Biz eski askerler bu konuda Erzurum yerel yetkililerine her zaman desteğe hazırız. Tarihi tabyamızın müze olduğunu görmek bizleri de çok mutlu edecektir. Gelecek nesillerin bu tarihi öneme sahip yerleri bilmek geçmişi öğrenmek haklarıdır..
Kıyık tabyanin hayata geçirilmesinde emeği geçenlere çok teşekkür ederim. Bende 1984 1985 yıllarında Erzurum SAHAPPASA TABYASINDA topçu çavuş olarak görev yaptım. Ama ne yazık ki askeri birliğimiz bu çok özel tabyadan ayrıldığında sahipsiz ka*** tarihi yerleşke ta***a uğramış o güzel eserler yerle bur olmuş. Bunun üzüntüsünü yaşayan eski askerler olarak tabyamizin değerini bulacağı günleri görmek için uğraş vermekteyiz. Fakat bu arada Edirne de bulunan tarihi tabyanin restorasyon nu duydugunuzda çok sevindik. Tebrik ediyorum.
Ülkemizin Tarihi değerlerine sahip çıkan onarılmasını saglayan sayın Edirne Valimize tüm emeği geçenlere çalışmalarda bulunanlara sonsuz Teşekkürlerimi saygılarımı sunuyorum Sağolsunlar Askerlik görevimi yaptığım ERZURUM ŞAHAPPAŞA TABYAMIZIN'da Onarılması müze olarak tarihimize kazandırılması temennisiyle
Sayın valimiz ve sevgili Edirne halkı kıyık tabyası için gayret sarf eden ve ayrıca daha önce de Hıdırlık tabyası için gayret sarf eden bütün herkeslere gönülden selam olsun. Ben de Erzurum Şahap paşa tabyasında askerliğimi yaptım. Ama maalesef en son tabyamızı görmeye gittiğimizde tabyamızın sığır çobanları ve koyun çobanları tarafından hayvan yetiştirme barınağı olarak kul***ıldığını gördüm ve bu bizi çok üzdü. Bizler de WhatsApp'ta Şahap paşa askerleri olarak bir grup kurduk daha sonra Şahap Paşa'nın yerel yöneticileri valisi de dahil her yerlere gazeteye basına her türlü başvuruyu yaptık maalesef hiçbir netice alamadık bizim tabyamızın da sizin tabanınız gibi olması için gayret sarf ettik maalesef başaramadık. Sizleri tebrik ediyorum gönülden kutluyorum. Genellikle yurdumuzun Doğu bölgesinde ve batı bölgelerinde bulunan buralar gibi tabyalarımızın tekrar müze olarak vatanımıza kazandırılması için elimizden gelen gayreti sarf edeceğiz sizin gösterdiğiniz gayretlerden ötürü Tebrikler
Selamlar Edirne halkına, bürokratlarına ve siyasetçilerine ve siz yerel basınına... Edirne deki tarihi gazı tabyalarına sahip çıktıkları için övgüyü hakediyorlar. Bende Erzurum ŞAHAPPAŞA Tabyasında 40 sene önce askerliğini yapanlardanım. Bir çok insan askerde yaşadığı zorluklardan dolayı askerlik yaptığı yerden nefret ederken bizler zorluğun kralını yaşamamıza rağmen ŞAHAPPAŞA tabyasını Erzurum'lulardan daha fazla seviyoruz, bu yüzden tabyayının düştüğü virane durumundan kurulması için onlardan çok biz eski askerler mücadele veriyoruz. Hatta kelimenin tam anlamıyla ŞAHAPPAŞA tabyasını Erzurum'lulardan korumaya çalışıyoruz. Neredeeen nereye, yaklaşık 150 yıl önce ŞAHAPPAŞA Tabyası Erzurum'u düşmandan korumuş şimdi tabyanın eski askerleri tabyalarını Erzurum'lulardan korumaya çalışıyor. Velhasıl ŞAHAPPAŞA Tabyamızın geldiği durum budur. Bu da bütün çabalarımıza rağmen hiç birsey yapmayan Erzurum halkına, etkili ve yetkililerine kapak olsun.
Bu tabyanın yapılması için mücadele veren öncelikle sayın VALİMİZE ve tüm emeği geçenlere teşekkür ederim umarım benimde askerlik yaptığım ERZURUM ŞAHAPPAŞA TABYAMIZIN da müze olarak kurtarılması dileklerim ile
Geçtiğimiz yıllarda Hıdırlık Tabya, şimdi de Kıyık Tabya.. Edirneliler güzel bir işi kotarıyorlar. Ben ve benim gibi bundan 40 yıl önce Erzurum Şahappaşa Tabyası'nda askerlik yapan bir grup arkadaşız. Vatsap grubumuz var.. 1992'de tabyamız lağvedildikten sonra orada tam anlamı ile tarih katledildi, taşlar yerinden söküldü, çeşmeler kırıldı, inekler otlatıldı.. Velhasıl kelam tarih yağma***dı. Şu an çok kötü bir durumda tabyamız. Edirne Hıdırlık tabyayı emsal gösterdik. Müze yaptılar. Bizim tabyamız da müze olsun dedik. Erzurum ilinde kamuoyu oluşturduk, gazetelere manşet olduk. Ama henüz çok yol alamadık. Edirne'de şimdi de Kıyık tabyaya el atıldı. Tebrikler Edirne Valisi, tebrikler Edirne halkı.. Tarihinize sahip çıktınız. Darısı başımıza.