Sosyal sorunlar yaşanacak

Edirne Kadın Dayanışması Örgütleri dün Saraçlar Caddesinde evlendirme görev ve yetkilerinin İl ve İlçe Müftülüklerine verilmesine tepki göstererek basın açıklaması düzenledi. Açıklamada, “İslam inancına sahip farklı mezheplerden kişilerin evlenmelerinde de sosyal sorunlar yaşanacaktır” denildi.

Edirne Kadın Dayanışması adına açıklama yapan Av. Nebahat Çavuş, “İl ve ilçe müftülüklerine yetki verilmesinin gerekçesinin “Vatandaşlarımızın evlenme işlemlerini kolaylaştırmak, daha kolay ve seri bir şekilde hizmet almalarını sağlamak olduğu iddia edilmektedir. Bu güne kadar evlendirme işlerinde sıkıntı olduğuna dair bir yakınma söz konusu değildir.  Yapılmak istenen laik hukuk düzenine ve kadının insan haklarına saldırıdır. 

Müftülere dolayısıyla din görevlilerine verilen bu yetki ile birlikte evlenmenin resmi nikâh mı, yoksa sadece dini nikâh olduğu konusunda kafa karışıklığı olacaktır. Dolayısıyla kadınlarımızın ve kız çocuklarımızın aleyhine bir uygulama ortaya çıkacaktır. Eğitim hakları elinden alınan kız çocukları için dini nikâh adeta meşrulaşacaktır. Din görevlilerine yetki verilerek,  İmam nikâhı ve resmi nikâhı bir arada yapmak gibi nedenlerle, evlendirme için,  din görevlilerinin zamanla tek yetkili olması hedeflenmektedir. Böylelikle kadınların Cumhuriyetle, 1926 yılında kabul edilen Medeni Kanunla elde ettiği hakların, ikinci plana düşmesinin ve haklarını yitirmesinin önü açılacaktır.

Küçük yaşta evlendirilen kız çocuklarının 12 yıllık eğitim zorunluluğu ile evlendirilmelerinin önüne geçilmesi için çalışılması gerekirken evliliklerin kolaylaştırılmasına çalışılmasını anlamak mümkün değildir.

Tasarı, halen yürürlükte olan Anayasaya da aykırıdır. Dini kurumlara bu tür temel yetkilerin verilmesi laiklik ilkesine aykırıdır. Türkiye vatandaşı olan farklı dini inanışlara sahip kişileri yok farz eden bu düzenleme Anayasanın 10’uncu maddesindeki Devlet organları ve idari makamların bütün işlemlerinde kanun önünde uymak zorunda olduğu eşitlik ilkesine de aykırıdır. Ayrıca, İslam inancına sahip farklı mezheplerden kişilerin evlenmelerinde de sosyal sorunlar yaşanacaktır. Anayasanın 24. Maddesindeki Devletin sosyal, ekonomik, siyasi veya hukuki temel düzenini kısmen de olsa din kurallarına dayandıramaz hükmü uyarınca dini kurumların evlenme akdini yapmak üzere yetkilendirilmesi mümkün olmamalıdır.

Evlenme işlemlerini kolaylaştırmak, daha kolay ve seri bir şekilde hizmet almalarını sağlamak olduğu iddiası ile İl ve İçe Müftülüklerine evlendirme yetkisi verilmek istendiğine göre,  Aile Mahkemelerindeki iş yükünün hafifletilmesi bahane edilerek, boşanma işlemleri demi Müftülüklere verilecek.

Nüfus Hizmetleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısında İl ve İlçe Müftülüklerine evlendirme yetkisi verilmesinin yanında, endişe ile karşılanan başka düzenlemeler de bulunuyor.  Şöyle ki;  Bir ülkede bebek ölüm hızı Ülkenin gelişmişlik düzeyini belirleyen önemli bir göstergedir. Getirilmek istenen yasa tasarısı ile; sağlık personelinin takibi dışında doğan çocukların nüfus müdürlüklerine bildirimi her hangi bir resmi kurumdan belge almadan sözlü olarak yapılabilecektir. Bu uygulama sağlık takibi olmadan evde doğumların ehli olmayan kişilerce yapılma sayısını arttıracağı için, bebek ve anne ölümlerinin de sayısı da artacaktır. Ayrıca sözlü bildirimlerin, özellikle çocuk evlilik ve cinsel istismar dahil pek çok konuda suistimallere sebebiyet vereceğinden endişe ediyoruz.  Bu gerekçelerle laik Türkiye Cumhuriyetinin kadınları olarak; kazanılmış haklarımız konusunda endişelerimiz nedeniyle, söz konusu tasarının geri çekilmesini istiyoruz” dedi.