Tarihi kentleri buluşturan ve kültürel mirasın korunmasında önemli rol üstlenen Tarihi Kentler Birliği 2. Olağan Toplantısı, Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan’ın ev sahipliğinde Edirne’de başladı.
Edirne Belediyesi Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen toplantının açılışında, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı ve Tarihi Kentler Birliği Başkanı Mansur Yavaş ile Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan birer konuşma yaptı.
Başkan Gencan konuşmasında Edirne’nin tarihi misyonuna dikkat çekerek şunları söyledi:
“Edirne, Millî Mücadele ruhunu canlı tutarak bağımsızlık mücadelesine büyük güç katmıştır. Tarihi şehirlerimizi korumak yalnızca geçmişe saygı değil, aynı zamanda geleceğe karşı görevdir. Edirne’nin tarih boyunca üstlendiği misyonu ve bu birliğin amaçlarını geleceğe taşımak için hep birlikte çalışmalıyız.”
Birlik Başkanı Mansur Yavaş ise Edirne’nin kültürel zenginliğine vurgu yaptı:“Selimiye’den Eski Cami’ye, Üç Şerefeli’den zarif köprülerine kadar bu kentin her santimetresini korumak ve yarınlara taşımak boynumuzun borcudur.”
Toplantıda ilk söz alan Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan’da kenttin tarihi geçmişiyle ilgili olarak çok önemli ifadeleri kullandı.
ŞÜKRÜ PAŞA’NIN KAHRAMANCA SAVUNMASIYLA TARİHE GEÇMİŞTİR
Milli mücadelenin Edirne açısından önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Gencan, “Edirne; Rus, Bulgar ve Yunan işgallerine sahne olmuş; Balkan Savaşları’nda Şükrü Paşa’nın kahramanca savunmasıyla tarihe geçmiştir. Yunan işgali döneminde ise Edirne, Millî Mücadele ruhunu canlı tutarak bağımsızlık mücadelesine büyük güç katmıştır. Bugün kadim Kent Edirne’nin cadde ve sokaklarını taçlandıran mimari ve kültürel miraslar bir taraftan kentin kültürel kimliğini oluştururken diğer taraftan da UNESCO’nun Somut ve Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerinde yer alarak kentin kültür turizmini uluslararası boyuta taşımaktadır.
Bu bağlamda Selimiye Camisi ve Külliyesi UNESCO’nun Dünya Mirası Listesinde yer alırken somut olmayan kültür mirası listesinde de Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali, Ebru: Türk Süsleme Sanatı ve Hıdırellez: Bahar Bayramı yer almaktadır. Uzunköprü ile Sultan II. Bayezid Külliyesi de aday listede beklemektedir. Bu derinlik ve çeşitlilik, Edirne’yi Tarihi Kentler Birliği’nin doğal üyesi yapmış.2000 yılında kurulan Tarihi Kentler Birliği, Türkiye’deki yerel yönetimlerin tarihî mirası koruma yolculuğunda en güçlü platformlardan biridir. Edirne de kuruluşundan itibaren bu birliğin kurucu üyelerinden biri olarak öncü rol oynamıştır. Birlik çatısı altında Edirne’de düzenlenen seminerler, buluşmalar ve eğitim programları, şehrimizin koruma bilincini güçlendirmiştir. Tarihi Kentler Birliği buluşmalarında, Karaağaç ve Kaleiçi’nden Yıldırım’a, Yıldırım’dan Sarayiçi’ne, Sarayiçi'nden Kıyık semtine kadar Edirne’nin kültürel kimliğini oluşturan tüm tarihî bölgeler ele alınmış; onarılan yapılar, müzeler ve kültürel güzergâhlar, koruma bilincinin somut örnekleri olmuştur. Edirne, birliğin sağladığı ortak akıl ve işbirliği sayesinde, kültürel mirasını yalnızca korumakla kalmamış, aynı zamanda bölgesel işbirlikleri için bir merkez haline gelmiştir.” dedi.
EDİRNE GİBİ KADİM ŞEHİRLERİMİZİN DEĞERLERİNİ GELECEĞE TAŞIMAK, HEPİMİZİN ORTAK SORUMLULUĞUDUR
Birliğin kurucularından olan Metin Sözen’i anan Gencan, “Tarihi Kentler Birliği’nin kurucularından ve Onursal Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. Metin Sözen, ömrünü kentlerin tarihî, kültürel ve mekânsal birikimini görünür kılmaya adamış, yüzlerce öğrenci yetiştirmiş, kentlerimizin geleceği için ışık olmuştur. ÇEKÜL Vakfı ve Tarihi Kentler Birliği aracılığıyla yerel yönetimlere rehberlik etmiş, koruma bilincini sadece akademik bir tartışma olmaktan çıkarıp toplumsal bir görev haline getirmiştir. TBMM tarafından verilen Üstün Hizmet Ödülü, Kültür ve Sanat Ödülü, onun ülkemize kazandırdığı değerlerin yalnızca sembolleridir. 2 Ağustos 2025’te aramızdan ayrılmış olması bizler için büyük bir kayıp olsa da onun bıraktığı miras, yolumuzu aydınlatmaya devam edecektir. Bugün burada, Prof. Dr. Metin Sözen’in açtığı yolda ilerleyerek Edirne gibi kadim şehirlerimizin değerlerini geleceğe taşımak, hepimizin ortak sorumluluğudur.” ifadelerine yer verdi.
GELECE KARŞI SAYGI ÇOK ÖNEMLİ
Edirne bize şunu gösteriyor: Tarihî şehirlerimizi korumak yalnızca geçmişe saygı değil, aynı zamanda geleceğe karşı görev olduğunu belirten Gencan, “ Tarihi Kentler Birliği, bu görevi ortak akıl, dayanışma ve bilinçle yerine getiren güçlü bir yapıdır. Edirne’nin sokaklarında dini, askeri ve sivil yapılarında yaşayan tarih, bizlere daima yol gösterecektir. Tarihi Kentler Birliği’nin kuruluşunda ve gelişiminde emeği geçen herkese teşekkürlerimi sunuyor, özellikle de rahmetli Metin Sözen’i saygı ve şükranla anıyor; Edirne’nin tarih boyunca üstlendiği misyonu ve bu birliğin amaçlarını geleceğe taşımak için hep birlikte çalışmamız gerektiğini bir kez daha vurgulamak istiyorum." Diye konuştu.
O İZLERİN ANLATTIĞI HİKÂYEYİ GELECEĞE TAŞIMAKTIR
Bizim işimiz yalnızca geçmişin izlerini onarmak değil, o izlerin anlattığı hikâyeyi geleceğe taşımaktır diye konuşan Yavaş, “Serhat şehir Edirne, 1361’de Murad Hüdavendigâr ile fethedilen, Osmanlı’ya 88 yıl boyunca başkentlik yapmış, çağ açıp çağ kapatan büyük imparatorumuz Fatih Sultan Mehmed’i, onun babası 2. Murad’ı bağrında büyütmüş bir şehirdir. Gazi Evrenos’un, Mihail Bey’in, akıncı beylerinin izlerini taşıyan; Hıdırlık Tekkesi’nde, Hasan Sezai’de maneviyatı yaşayan; Sinan’ın ustalık imzası Selimiye ile medeniyetimizin zirvesini taçlandıran Edirne. Balkan Savaşları’nda hattı müdafaamızın son noktası, Batı’ya karşı yüzyıllar boyu vatanı koruyan sınırımız. Bugün Ankara neyse, Edirne de oydu; onurla, gururla başkentlik tacını taşıdı. Bursa, Edirne, İstanbul, Ankara. Dört büyük şehrin karesinde, Konya ile her biri inci olan, kalbimizin en kıymetli köşesinde duran ecdat yadigârımız Edirne.” Dedi.
OSMANLI’YA BAŞKENTLİK YAPMIŞ BU KADİM ŞEHİR
Edirne’nin tarihe sahip oluşu ile ilgili konuşan Yavaş, “
Ecdat yadigârı bu eşsiz kentin her bir köşesini, Selimiye’den Eski Cami’ye, Beş Şerefeli’den zarif köprülerine kadar her santimini korumak, yarına taşımak boynumuzun borcudur. Edirne de bu sorumluluğu en iyi anlatan şehirlerden biri. Osmanlı’ya başkentlik yapmış bu kadim şehir, Mimar Sinan’ın ustalık eseri Selimiye Camisi ile gökyüzüne, Meriç ve Tunca’nın zarif köprüleriyle zamana meydan okur. Kırkpınar Yağlı Güreşleri, yedi asrı aşan bir spor geleneğiyle bize kültürün yalnızca yazılı belgelerden değil, yaşayan ritüellerden de oluştuğunu hatırlatır. Tarihi çarşılarından Arnavut kaldırımlı sokaklarına, Selimiye’nin gölgesinde kurulan sabah pazarlarından Saraçlar Çarşısı’nda yüzyıllardır süren el sanatlarına kadar Edirne hem Balkanların hem de Anadolu’nun ruhunu aynı potada eriten bir şehir olarak, kültürel hafızamızın en güçlü sayfalarından biridir.
Bugün burada, yalnızca kültür ve tarih üzerine konuşmakla kalmayacağız. Hepinizin merakla takip ettiği önemli bir gündemimiz daha var. Bildiğiniz gibi birliğimize üye belediyelerimizin, kendi kentlerindeki tarihi ve kültürel yapıların korunması ve yaşatılması için yaptıkları başvuruların değerlendirme sürecini tamamladık. Bu yıl 5 Haziran’da açtığımız çağrıya 107 belediyemiz, 125 proje ile başvurdu. Bu güçlü katılım, yerel yönetimlerimizin kültürel mirası koruma ve yaşatma konusundaki kararlılığının, aynı zamanda bu alanda oluşturduğumuz dayanışma ruhunun en somut göstergesidir. “ diye ifade etti.
ÜYE SAYISI 480’E ÇIKTI
Birlikte üye sayısının 480’e çıkması ile ilgili konuşan Yavaş, “Tarihi Kentler Birliği Başkanı olarak göreve başlandığımız tarihten itibaren daha önce birliğe üye olmamış belediyelerimizin önemli bir ilgisiyle karşılaştık. Üye sayımız bu süreç içerisinde 480’e yükseldi. Üyelik kararlarını meclislerinden almak için süreç başlatmış olan çok sayıda belediyemiz de birliğimize katılacak. Bu dayanışma ruhu Anadolu’nun dört bir yanına umut taşıyacak. Böyle yoğun bir katılımla burada olmaktan büyük gurur duyuyorum.
Tarihi Kentler Birliği Anadolu’nun derin zenginliğini yansıtabilecek kent dokuları yaratabilmek için çıtayı sürekli yukarı taşımalı. Bu kapsamda önemli kurumsal bir başlangıç yaptık. Tarihinde ilk kez projeye hibe veren değil, kaliteli projeyi üreten bir süreç başlattık. İhalemizi tamamlayarak müelliflerle anlaşmalarımızı başlattık. Türkiye’nin önemli mimarlarını bir araya getirerek Anadolu’nun dört bir köşesine proje hazırlayacakları öncü bir modeli sizlerle paylaşmak isterim.” ifadelerini kullandı.
PROJELERE DESTEK VERİYORUZ
Yavaş, “Başvuru yapan hiçbir belediyeyi geri çevirmedik. Başvurularını tamamlayamayan belediyelere başvuru süresi boyunca danışmanlık hizmeti de sunduk ki bu dayanışma ağımız genişlesin. Şartlara haiz bütün projeler için mutlaka fikir projesi düzeyinde destekte bulunacağız. Bu başvuruların bir kısmına proje desteği veriyoruz; yani projeler Tarihi Kentler Birliği tarafından hazırlanacak. Bir kısmına ise uygulama desteği veriyoruz; yani bu da restorasyon ya da iyileştirme çalışmaları anlamına geliyor. Proje desteği alanların çalışmalarını en kısa sürede başlatacağız. Uygulama desteği alan projelerin sahadaki uygulamalarına ise önümüzdeki yıl itibarıyla başlayacağız." Sözlerine yer verdi.
EDİRNE OSMANLI BAŞKENTİ
Edirne’nin tarihi ve kültürel değerlerini tüm yönleriyle tanıma fırsatı sunan bu ev sahipliği, toplantımıza ayrı bir anlam katığından söz eden Yavaş, “ Edirne bir Osmanlı başkenti olarak bütün kültürel güzellikleriyle bugüne ulaşmış bir kent. Tanımak, tanıtmak ve üzerine çalışmak için belki de en anlamlı kentlerden bir tanesi. Bugün belediye başkanlarımızla, meclis üyelerimizle burada olmanın mutluluğunu çok derinden hissediyorum. Filiz Başkanın şahsında bütün Edirne’nin yanında olduğumuzu söylemek isterim. Biliyoruz ki, kültürel mirası korumak yalnızca geçmişe değil, çocuklarımızın geleceğine de sahip çıkmaktır. Bu bilinçle, dayanışma içinde, ortak akılla, bilgi ve sevgiyle çalışmaya devam edeceğiz” diye konuştu.
HABER: MERT SOYLU
