Türkiyede Çiftçi Traktörle Sokağa Çıkamıyor

    İYİ Parti Edirne Milletvekili Prof. Dr. Mehmet Akalın, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı konuşmada, tarım politikalarını sert sözlerle eleştirdi. Akalın, Avrupa ülkeleriyle Türkiye’yi karşılaştırarak, Türk çiftçisinin borç ve maliyet baskısı altında üretimden uzaklaştığını söyledi.
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi toplantısı için kısa süre önce İngiltere’de bulunduğunu aktaran Akalın, İngiliz Hükûmetinin tarım arazilerinin vergilendirilmesine ilişkin düzenleme gündeme getirmesi üzerine çiftçilerin traktörleriyle Londra merkezine, Parlamento binasının önüne kadar geldiğini hatırlattı. Benzer tepkilerin Fransa’da da görüldüğünü ifade eden Akalın, “Avrupa’da çiftçi muhatap alındığını biliyor. Türkiye’de ise çiftçi traktörle sokağa çıkamıyor, traktörünü satmak zorunda kalıyor; bu bir benzetme değildir” dedi.
BDDK ve Ziraat Bankası verilerine göre çiftçilerin bankalara olan toplam kredi borcunun 1 trilyon lirayı aştığını belirten Akalın, Türkiye’de çiftçinin artık vergi politikasını değil, borcunu nasıl çevireceğini düşündüğünü söyledi. Avrupa’da çiftçilerin vergi politikalarını tartıştığını, Türkiye’de ise çiftçilerin icra korkusuyla yaşadığını ifade eden Akalın, “İngiltere’de çiftçi ‘miras vergisi’ni konuşurken Türkiye’de çiftçi ‘Çocuğuma miras bırakacak tarla kalacak mı?’ diye soruyor” ifadelerini kullandı.
Mazot fiyatlarının çiftçi üzerindeki baskıyı artırdığını vurgulayan Akalın, 2025 yılı itibarıyla Türkiye’de tarımsal mazotun litre fiyatının 40 liranın üzerine çıktığını, bu fiyatın önemli bir bölümünün vergiden oluştuğunu kaydetti. Avrupa’da tarım dizelinin düşük vergili ya da fiilen vergisiz sunulduğunu belirten Akalın, “Avrupa çiftçiyi üretimde tutmaya çalışırken Türkiye’de Hükûmet çiftçiye maliyet yüklüyor” dedi.
İthalat politikalarını da eleştiren Akalın, TÜİK ve Toprak Mahsulleri Ofisi verilerinin, buğday, mısır ve yem ham maddelerinde ithalatın fiyat baskılama aracı hâline geldiğini gösterdiğini söyledi. Bu yaklaşımın üretimi değil ithalatı teşvik ettiğini vurgulayan Akalın, Avrupa ülkelerinin çiftçilerini millî gelirlerinin yüzde 1’inden fazla oranlarda desteklediğini, Türkiye’de ise Tarım Kanunu’na rağmen tarımsal desteklerin yasal sınırın altında kaldığını ifade etti.
Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinde 2026 yılı için tarımsal desteklerin 167 milyar lira olarak planlandığını hatırlatan Akalın, bu tutarın millî gelirin yaklaşık yüzde 0,22’sine karşılık geldiğini ve bunun açık bir yasa ihlali olduğunu söyledi. Bu durumun Sayıştay raporlarında da yıllardır yer aldığını belirten Akalın, “Bu sadece bir bütçe meselesi değil, bir gelecek meselesidir” dedi.
“Bir ülkede çiftçi vergi konuşuyorsa orada müzakere vardır; çiftçi borç konuşuyorsa tarım politikası çökmüştür” diyen Akalın, Türkiye’de tarım politikasının çökmüş durumda olduğunu savundu. Edirne’den Trakya’ya ve Anadolu’nun dört bir yanına kadar çiftçinin tarlasını ekemez hâle geldiğini, üreticinin borçla ayakta kalmaya çalıştığını ifade etti.
Konuşmasının devamında Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’ni de eleştiren Akalın, 2018’den sonra Meclisin güçlü bir denetim mekanizması olmaktan uzaklaştığını söyledi. Akalın, “Bir ülkede simit fiyatı için komisyon kuruluyorsa sorun simit değildir; sorun
bütçenin vatandaşı korumamasıdır. Bu da tek merkezli yönetim anlayışının doğrudan sonucudur” diyerek konuşmasını tamamladı.
HABER MERKEZİ