Bakanlıktan Bircan'a Ergene yanıtı

Edirne basınında Milletvekili Erdin Bircan’ın, Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın yayınlamış olduğu “Göller ve Sulak Alanlar Eylem Planı Genelgesi” ile Ergene’deki kirliliği kabul ettiği ve Ergene temizliğinde bir arpa boyu yol alınamadığı ayrıca su kalitesinin hala 4. sınıf olduğu ile ilgili basın açıklamasına yer verilmişti.

Basında yer alan bu iddialarla alakalı Orman ve Su İşleri Bakanlığı bir açıklama yaptı.

Yapılan açıklamada şunlara yer verildi;  

Bu iddialar kesinlikle doğru değildir. Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın Ergene’nin temizliği için bugüne kadar yaptıklarına rağmen böyle iddiaların dile getirilmesi en hafif tabirle insafsızlıktır. Alınan tedbirler neticesinde kirlilik parametreleri önceki yıllara göre önemli ölçüde azalmıştır.

Örneğin; sanayi ve yerleşim yerlerinden gelen kirliliği gösteren müşterek parametre olan Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) parametresi daha önceki yıllarda 800 mg/L civarında iken 2016 yılında 200 mg/L mertebesine düşmüş olup, Ergene’deki kirlilik yükü 4 kat azalmıştır. Dolayısıyla, alınan önlemler neticesinde su kalitesi KOİ parametresi açısından 4. sınıftan 3. sınıf değerlerine doğru iyileşmektedir.

Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın uygulamaya koyduğu Ergene Nehri Havza Koruma Eylem Planı kapsamında 15 eylem bulunmakta olup, her bir eylem bünyesindeki faaliyetlere yönelik planlama, projelendirme, ihale, inşaat ve işletme safhaları bulunmaktadır. Hâlihazırda inşaat aşamasında olan arıtma tesislerinin devreye girmesi ve özellikle arıtılmış sanayi atık sularının Marmara Denizinin Karadeniz’e giden dip akıntısına verilmesi ile birlikte su kalitesi 2.sınıfa yükselecektir.

Bakanlığımız tarafından yürütülen izleme çalışmalarının sonuçları değerlendirildiğinde; Çorlu Çayı’nın membasında petrol hidrokarbonları ile metal grubu parametrelerden kurşun, nikel, krom, çinko, arsenik, baryum, bor, alüminyum, bakır, titanyum ve antimon konsantrasyonu açısından alıcı ortamda izin verilebilir standart değerleri aşılmamıştır. Ayrıca, metaller/yarı metaller ile ilgili olarak havzanın doğal jeolojik formasyonuna bağlı olarak da su kaynaklarında gözlenmektedir. Dolayısıyla su kaynaklarında yapılan izlemelerde tespit edilen metaller, doğrudan kirlilik olarak değerlendirilmemekte, toprak yapısı ile bağlantılı olarak da değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan Basında sıklıkla dillendirilen Ergene Nehri’nin Edirne Uzunköprü ilçesinden geçen bölümünde yapılan ölçümde suda 1 litrede 30 mikrogram siyanür tespit edildiği hususu gerçeği yansıtmamaktadır. Söz konusu ölçümde kullanılan cihaz, 30 mikrogram’dan daha az olan ölçüm sonuçlarını okuyamadığından dolayı sudaki gerçek siyanür değerini doğru olarak göstermemektedir. DSİ ve İSKİ laboratuvarlarında 04.07.2016 tarihinde yapılan analizlere göre toplam siyanür konsantrasyonu 1,736 µg/L olarak raporlanmıştır. Elde edilen neticeler, 30.11.2012 tarihli ve 28483 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 10 Ağustos 2016 tarihinde revize edilen “Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği”ne göre limit aşımının söz konusu olmadığı göstermektedir.

Ayrıca, Meriç Ergene Havzası Tekirdağ İlindeki 26 su kütlesine ait, Bakanlığımız tarafından yapılan mevcut kirlilik yükü hesaplamaları incelendiğinde; azot yükünün (TN) tarımsal kaynaklı, fosfor yükünün (TP) ise büyük oranda deşarj kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Alınan önlemler neticesinde tarımda zirai kaynaklı kirleticilerin kullanımında yüzde 50 oranında azalma gözlemlenmiştir.

Bütün bunlarla birlikte Ergenede bir arpa boyu yol alınamamıştır ifadesi gerçeği yansıtmamaktadır. Ergene Havzası Çevre Yönetimi Master Planı, Ergene Havzası Endüstriyel Atıksu Ana Yönetim Planı ve Ergene Nehri Havza Koruma Eylem Planı hazırlanmıştır. Orman ve Su İşleri Bakanı Prof.Dr. Veysel Eroğlu’nun talimatlarıyla gerçekleştirilen söz konusu planlardaki yatırımların yanı sıra AB fonu ile Bakanlığımız mali ve teknik desteğiyle “Lüleburgaz İlçesi Evsel Atıksu Arıtma Tesisi, Kanalizasyon Şebekesi ve Kollektör Hattı Projesi” de hayata geçirilmiştir. Gelinen safhada, Ergene Nehri Havza Koruma Eylem Planı planlandığı gibi devam etmekte ve Eylem Planı kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler aşağıda yer almaktadır.

 

Nüfusu 10.000’den büyük 13 belediyenin; 12 tanesinin Atıksu Arıtma Tesisleri (AAT)’leri DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. 9 tanesi bitirilmiş, 3 tanesi ise en kısa sürede bitirilecektir. Lüleburgaz AAT’i ve ana kolektör, IPA tarafından inşa edilmiştir.

Ergene Havzasında 8 adet OSB ve Kırklareli ilinde 2 adet Islah OSB kurularak sanayi tesisleri düzenli ve planlı sanayi alanlarına kavuşturulmuştur.

Ergene Havzasında inşa edilmekte olan 5 adet müşterek OSB atık su Arıtma Tesisi marifetiyle yaklaşık 400.000 m3/gün’lük sanayi atık suyu arıtılarak Marmara Denizinin Karadeniz’e giden dip akıntısına verilecektir.

Ergene Havzasında yoğun bir şekilde yer alan tekstil sanayisine yönelik “Tekstil Sektöründe Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Tebliği” yayımlanarak yürürlüğe girdi ve günde 18.000 m3 su tasarrufu sağlandı. Hedeflenen, günde en az 150.000 m3 su tasarrufunu sağlayabilmektir.

Sanayiden kaynaklanan tehlikeli atıklarının bertarafının sağlanması kapsamında Entegre Tehlikeli Atık Bertaraf Tesisi inşaatı tamamlanmış ve tesis faaliyete geçmiştir. 

“Otomatik Sürekli Ölçüm İstasyonlarının Kurulması Projesi” kapsamında, Meriç-Ergene Havzasına beş adet gerçek zamanlı (online) ölçüm istasyonu kurulmuş olup, havzada 24 saat boyunca su kalitesi ölçümleri yapılmaktadır.

Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli illerinde toplam 69.000 hektar alanda ağaçlandırma, erozyonla mücadele ve ıslah çalışması yapılmış ve bu eylem tamamlanmıştır.

Havzada yaşanan taşkınlara yönelik olarak “Ergene Havzası Taşkın Erken Uyarı Sistemi” kurulmuştur.

1036 adet kuyuya ön yüklemeli uzaktan kumandalı su sayacı takılarak yeraltı su seviyesi kontrol altına alınmıştır.

Sanayi kuruluşlarının yeraltı suyu kullanımını azaltmak maksadıyla Meriç Nehri’nden ve diğer barajlardan su temini planlamaları yapılmaktadır.

Ergene Nehri ve yan kollarında bugüne kadar DSİ tarafından tamamlanan 24 adet proje ile 337 km’lik dere ıslahı yapılmıştır.

Havzada gerçekleştirilecek 9 adet baraj ve gölet projesi ile toplam 410,7 milyon m3/yıl su depolanacak olup, eylem planında bulunan 25 adet sulama tesisi ile toplam 1 milyon 241 bin 90 dekar arazi sulanacaktır.