"Edirne Caz'a doyacak"

2011 yılında UNESCO’nun ateşlemesi ile başlayan caz ateşi 2013 yılında İstanbul merkezli kutlandı. Dünya Caz Günü, Türkiye’de ilk defa İstanbul dışındaki bir şehirde gerçekleşecek ve 2017 yılında Küba’nın başkenti Havana merkezli kutlanacak olan Uluslararası Dünya Caz Günü’ne Dünyanın en önemli şehirleri ve başkentleri arasında Londra, New York, Tokyo, Berlin, Chicago’nun yanı sıra bu yıl Edirne de dâhil oldu. Her yıl 30 Nisan günü gerçekleşen Uluslararası Dünya Caz Günü konseptinde ise “Modern Müziğin Dâhisi’ olarak adlandırılan ABD’li caz piyanisti Thelonious Monk anılacak. Saraçlar Caddesi’ndeki düzenlenecek olan konserde Eren Akgün Quintet, Monk’un bazı eserlerini Edirnelilere seslendirecek. Trombonda Eren Akgün, Vibrafonda Can Tutuğ, Gitarda Yalın Doğu Şahin, Kontrbasta Asal Altay ve Davulda Yarkın Coşar’dan oluşan grup; Edirne’ye bir ilk yaşatacaklar.

Eren Akgün Quintet grubunun Vibrafonisti Can Tutuğ, Edirne’de ilk kez kutlanacak olan Uluslararası Dünya Caz Günü konseri ile ilgili gazetemiz muhabiri ve yazarı Bekir Tüccar’ın sorularını yanıtladı.

 

EVDE ÇALMAYA BAŞLARKEN DÜNYA’DA EŞ ZAMANLI BİR CAZ FESTİVALİNE DÂHİL OLDUNUZ. DUYGULARINIZ NELER? NE HİSSEDİYORSUNUZ?

Tutuğ: “Başında ulaşmak istediğimiz yer burası değildi. En başında da evde kendimiz çalışıyorduk. Bizim caz okyanusunda bir damla olabilmek için ne yapabileceğimizi düşündük. Cazı Edirne’de öğrenmeye, burada icra etmeye başladık. Sonra caz müziğini paylaşmak daha keyifli hale gelince dinleyicilerden özellikle Edirne başta olmak üzere Trakya Halkından olumlu bildiriler de gelince cazı paylaştıkça paylaştık. Paylaştıkça da daha fazla arkadaş kazanmaya daha usta isimlerle sahne almaya başladık. Yurtdışında da sahne alan caz müzisyenleri ile sahne aldık. Sonunda bir bakmışız cazın bir parçası olmuşuz mutluyuz, heyecanlıyız. Edirne’de bu ilk olacak. Bana sorarsanız ‘seven insanlar gelsin 10 kişiye de çalarım’ mantığında olan bir müzisyenim. Edirne’de de böyle etkinliklerin yapıldığını böyle bir caz organizasyonunun olduğunu ve düzenli olarak yapılmaya devam edileceğini göstermek ve sergilemek istiyoruz. Bunun belki bizim için bir çıkarı olmayabilir. Belki de en büyük çıkarı olarak biz bununla bilinerek; caza hizmet etmeye caz müziğine bir şeyler katmaya caz mirasına milyonda bir katkıda bulunmaya çalışarak kendimizi daha iyi hissediyoruz ve geliştiriyoruz. Bu şekilde de belki yıllar sonra cazı Edirne ve Trakya için daha çekici ve güzel bir hale getirebiliriz. Caz tam anlamıyla Türlü bir yemek tarifi gibidir. Armonik yapısını Avrupa’dan, Ritim yapısının temelini Afrika’dan alan ama ikisinin Amerika Birleşik Devletlerindeki iç savaş sonrasında sahiplerinin enstrumanlarından faydalanmak zorunda kalarak siyahların etkisiyle başlayan, zamanında beyazların klasik müzikleriyle evirdiği yani dünya üzerindeki her coğrafyadan her topraktan bir şeyler barındıran bir müzik. Caz genellikle spesifik olarak çok istenilen bir şey değil. İstenilmiyor anlamı çıkarılmasın, özellikle “evet ben bir caz dinlemek istiyorum. Burada acaba bir caz mekanı var mı?” gibi soruları çok büyük ülkelerdeki şehirlerde rastlayabiliyorsunuz. Türkiye’de de Ankara İstanbul, İzmir gibi şehirlerde şahit olabiliyoruz. Ancak biz 30 Nisan’da sahne aldıktan sonra caz müziği Edirnelilere sevdireceğimize ve bu tür etkinliklerin daha da artacağına inanıyoruz.

 

ULUSLARARASI DÜNYA CAZ GÜNÜ EDİRNE’DE İLK DEFA KUTLANIYOR. BU FİKİR NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Tutuğ: “Uluslararası Dünya Caz Günü Edirne ilk kez kutlanacak. Dünyanın dört bir yanında gerçekleşecek. Türkiye’de sadece İstanbul, Ankara ve Edirne’de olacak. Ancak Dünya ülkelerinde o kadar çok ülke var ki harita bile çıkarılmış konser yerlerine dair. Avrupa, Afrika, Amerika, Asya kıtalarında o kadar çok o kadar farklı ülkeler var ki; Örneğin Cezayir’den tutun da Arjantin’e, bu yıl ki merkezi Küba’dan tutun da Paris’e, Tokyo, Berlin ve Edirne’de var bu isimlerin arasında. Bu bize ayrı bir sevinç ve güç veriyor. Uluslararası Dünya Caz Günü’nü Edirne’de kutlama fikri aklımda hep vardı. Grup arkadaşım Eren Akgün ile konuştum. O da iyi ve güzel bir fikir olduğunu söyledi. Edirne Belediyesi Özel Kalem Müdürlüğü’nden Aydemir Ay’a böyle bir fikrimiz olduğunu söyledim. O da bu başvuruyu Başkanı Recep Gürkan’a iletmiş. Belediye Başkanımız da konuya sıcak baktığını belirtti. Daha önce Edirne Belediye Başkanı Recep Gürkan ile de konuşmuştuk. Bu söylediklerimi gerçekten reklam olsun diye söylemiyorum, ciddi anlamda bizi çok desteklediler. Belediye’ye böyle bir konu ile gittiğimizde bizi kapıdan çevirmediler ve şimdi Edirne Uluslararası bir organizasyonun bir parçası ve biz de bunun içinde bulunmaktan kıvanç duyuyoruz. Belediye Başkanımız Recep Gürkan’a, Aydemir Ay’a ve de emeği geçen herkese şimdiden çok çok teşekkür ediyorum”

 

ULUSLARARASI CAZ GÜNÜNDE “THELONİOUS MONK”U ANACAKSINIZ. NEDEN MONK’UN ESERLERİ? BİZE MONK’U BİRAZ ANLATABİLİR MİSİN?

Tutuğ: “Thelonious Monk, 1917 doğumlu caz tarihinin Duke Ellington’dan sonra en üretken ikinci bestecisidir. Kendi piyano yorumu çok farklı. ‘Genius Of Modern Music’ yani modern müziğin dâhisi olarak anılan ruhsal olarak çok sağlıklı olmayan bir adam fakat Müzikal bir dahî. Bunca yıldır çaldığımız her eserde Monk’tan etkilendik. Monk’un 100’üncü yılı olması nedeniyle eserlerini seslendirmekten keyif aldığımız ve sahnede kendisinden çok yarar gördüğümüz bir adama atıfta bulunmak istedik. Monk müzikal değerde sorarsanız, eserlerinin belli bir ekseni olmayışı, bazı eserlerini duyduğumuz gibi tekrarlayamıyor oluşumuz, caz tarihinde ayrı bir yeri olması ve bu kadar üretken olup her biri birbirinden farklı ama kendi içinde birbirine benzeyen özgün yapılar olan birçok ezgiyi barındırması bizi çok etkiledi. Bir caz eserinin Monk’a ait olup olmadığını bilemeyebilirsiniz. O şarkıları dinlerken ‘Monk gibi çalışıyor. Bu Monk eseri olabilir. Bu Piyanistin, bu Saksofoncunun solosu Monk’a çok benziyor’ dersiniz. Bu zamana kadar pek çok ilde mekanda Monk’un eserlerine yeniden icra ettik. Bu kadar etkilendiğimiz bir müzisyenin, eserlerini seslendirmemek ve de anmamak doğru olmazdı. Hazır böyle bir fırsat varken önümüzde bizde böyle bir düşünce ortaya attık. 30 Nisan Dünya Caz Günü vereceğimiz konser de ise sadece Thelonious Monk’un eserlerini çalacağız. Monk’un eserlerinin nasıl çalındığından, o dönemdeki hissettiklerine ruhsal durumuna, şarkıların hikayelerine kadar dinleyicilerimize küçük anekdotlar halinde Edirneli saygıdeğer dinleyicilerimizi de bilgilendirmeye çalışacağım.

 

SON OLARAK EDİRNELİLERE NE DEMEK İSTERSİN?

Tutuğ: “Edirneliler, Dünyanın pek çok ülkesinde yapılacak olan bu etkinliğe şahit olma fırsatı yakaladı. Caz’ı bilmeyenler, dinlemeyenler dinleme fırsatı bulacak. Bu festival ile belki bir şeylerin kıvılcımı olabilir ve alevle gerisi gelir diye umut ediyorum. Kısa süre önce Triple Ace Caz grubu gelmişti. Ne kadar güzeldi. Niye burada da böyle bir caz etkinliği olmasın? Biz de Edirne’den Viyana’ya, Macaristan’a veya daha farklı ülkelere şehirlere gidip, Edirne’yi temsil etme imkanımız olur. Edirne gibi Sosyokültürel gelişmişlik yapısında en üst seviyelerde olan bir şehre pozitiflik kazandıracağını düşünüyorum. Umarım başka yerlerde de bu tür etkinlikler artar. Son günlerde Afyon’da caz festivali var. Bir gün Edirne’de de neden böyle bir caz festivali olmasın? Bulgaristan’dan Yunanistan’dan, Makedonya’dan Balkanlardan gelen caz müzisyenleri 2-3 günlük bir festivalde neden bir arada olmasın? Adım adım olacak durumlar bunlar. Biz de ilk sahneye çıktığımızda 20-30 kişi vardı ancak şimdi tıklım tıklım doluluktaki salonlarda-mekanlarda çalmaya devam ediyoruz. Caza ve müziğe meraklı olan seven herkesi bekliyoruz. Caz müziğine olan mesafeyi kat ederek sıcak bir temas kuracağımızı düşünüyorum. Bu yıl Thelonious Monk ise önümüzdeki yıl Duke Ellington gibi ünlü isimler de olabilir. Bu şekilde dinleyicilere ve müzisyenlere cazın en bilindik en önemli isimlerini Edirne’deki aydınlık kitleye de dinletmiş olacağız. Edirne ve Trakya için “Ben caz dinlemek istiyorum. İlerleyen zamanlarda Monk yerine niye Ahmet olmasın. Mesela Monk yerine, ‘Bulut Gülen’i veya Tuna Ötenel’i seslendireceğiz’ neden denilmesin. Bunlar bize sevinç ve kıvanç veren durumlar, kişiler ve daha da artar diye umut ediyorum. Konserimiz ücretsiz 30 Nisan’da Saraçlar Caddesine bekliyoruz”