Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen ve en sık ölüm nedeni olan kanser türüdür. Evlilik ve doğum yaşının gecikmesi, doğurganlığın azalması, stres, yaşam koşullarının güçleşmesi, kontrolsüz ve uzun süreli hormon kullanılması, çevre kirliliği, dengesiz beslenme meme kanserinin daha sık görülmesine neden olmaktadır. Ayrıca, genetik faktörler hastalığa yakalanma riski açısından önem arz etmektedir. Aile yakınları arasında meme kanseri vakası görülen kadınların, hastalığa yakalanma olasılığının, diğer kadınlara göre daha fazla olduğu unutulmamalıdır. Kız kardeşi veya annesi meme kanserine yakalanan bir kadının hastalık riski diğer kadınlardan 2- 5 kat daha fazladır.
Meme kanserinin belirtileri; memede ele kitle gelmesi, memeden akıntı gelmesi (bulanık ya da kanlı), meme başında çekilme, meme derisi üzerinde çekilme, memede büyüme, ödem, kızarıklık, meme derisinin portakal kabuğu görünümünde olması ve memede daha önceden olmayan gözle fark edilebilen herhangi bir değişiklik olarak sıralanabilir.
Kadınlarda ölümlere yol açan kanser türleri arasında ilk sırada yer alan meme kanserinden korunmada erken teşhis çok önemli bir yer tutar. 20 yaşından sonra her kadın kendi kendine meme muayenesi yapmalı ve klinik meme muayenesini (düzenli hekim kontrolü) yaptırmalıdır. Ayrıca meme kanserinin tanısında en etkili yöntem olan mamografi (meme filmi) çekimi hekime danışılarak gerektiğinde yaptırılmalıdır. 50 yaşın üzerindeki bayanlara 2 yılda bir, yakın aile bireyleri meme kanserine yakalanmış ya da başka nedenlerle risk altında bulunan kadınlara ise doktorun belirleyeceği yaş ve sıklıkta mamografi çekilmelidir.
Kadınlar kendi kendilerine meme muayenelerini, adet bitim tarihinde yapmalıdır. Çünkü regle (adet) döneminde meme dokusu yumuşak olur ve herhangi bir kitlenin varlığı kolayca fark edilir. Kişi doğal yada cerrahi yöntemler neticesinde adet kanaması görmüyor ise, akılda kalması için belli bir gün seçerek her ay aynı gün kendi kendine meme muayenesi yapmalıdır.
Kendi kendine meme muayenesi önemli olmasına karşın, meme kanserinin tanısında en etkili yöntemin mamografi (meme filmi) olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Tarama amaçlı olarak 50 yaş ve üzeri kadınlarda 2 yılda bir mamografi uygulanması gerekir. İlimiz Halk Sağlığı Müdürlüğü’ne bağlı olarak hizmet vermekte olan Kanser Erken Teşhis Tarama Ve Eğitim Merkezi’nde meme kanserine yönelik muayene hizmetleri verilmekte ve mamografi çekimleri yapılmaktadır. Kanser Erken Teşhis Tarama Ve Eğitim Merkezleri ‘‘ Erken teşhis, hayat kurtarır’’ prensibiyle yola çıkarak meme, serviks (Rahimağzı) ve kolorektal kanserler (bağırsak ve makat) ile ilgili tarama programları yürütmektedir. KETEM’ lerde yürütülen tarama hizmetleri aşağıdaki gibidir:
Serviks (rahimağzı) kanseri taraması için 30-65 yaş aralığındaki kadınlar, 5 yılda birkez pap smear testi (rahim ağzından sürüntü) yapılarak taranmaktadır.
Meme kanseri taraması için 40-69 yaş aralığındaki kadınlar iki yılda bir mamografi (meme filmi) filmi çekilerek ve hekim tarafından muayene edilerek taranmaktadır.
Kolorektal (bağırsak ve makat) kanser tarama programı yeni başlamakla birlikte, bu kapsamda 50-70 yaş arasında kadın ve erkekler yılda bir gaitada (dışkı) gizli kan testi, 10 yılda bir ise kolonoskopi yapılarak taranacaktır.
Memede ele gelen kitlelerin çoğu kanser değildir. Memede belirleyeceğiniz kitlenin niteliğini (kanser olup olmadığını) ancak doktorunuz saptayacak ve takip edecektir. Konu hakkında ayrıntılı bilgi için size en yakın sağlık kurumuna müracaat ediniz.
Kansersiz yaşam için sigara ve diğer tütün mamüllerinden uzak durun, yeterli ve dengeli beslenin, düzenli egzersiz yapın, güneşin zararlı etkilerinden korunun, gereksiz ilaç kullanımından kaçının ve alkolden uzak durun.
