Edirne Tabip Odası Bilimsel Danışma Kurulu Üyesi Doç. Dr. Zerrin Yuluğkural, yaz aylarında artış gösteren ishal vakalarına karşı vatandaşları uyardı. Gıda ve su kaynaklı mikroorganizmaların sıcak havalarda daha hızlı çoğaldığını belirten Yuluğkural, ishalin hafiften hayati riske kadar ilerleyebileceğini vurguladı.
“Günde üçten fazla, sulu ve kıvamı azalmış dışkı ishal belirtisidir” diyen Yuluğkural, yaz döneminde özellikle açıkta satılan yiyecekler, çiğ tüketilen sebze-meyveler ve uygun koşullarda saklanmayan gıdaların ishal vakalarına davetiye çıkardığını ifade etti.
Yuluğkural ; “Günde üçten fazla olmak kaydıyla sıvı içeriği artmış ve kıvamı azalmış dışkılamaya ishal denmektedir. Tüm yıl boyunca farklı mikroorganizmalara ve parazitlere bağlı gelişen ishal vakaları görülebilir. Özellikle yazın bu mikroorganizmaların kendileri ya da ortaya çıkardıkları bazı faktörlerden kaynaklı hafiften şiddetliye ishal vakalarında artış görülür. Özellikle yaz aylarında sıcaklık artışı ile beraber ishalin etkeni olan mikroorganizmaların çoğalması kolaylaşarak gıda ve suları kontamine (mikrop bulaşmış) etmekte ve bu kontamine gıda ve suların tüketilmesi ile insanlarda çeşitli düzeyde ishal gelişimi gözlenmektedir. Özellikle uygunsuz koşullarda bekletilen çiğ yumurta, kremalı ürünler, makarna gibi hamur işleri, piştikten sonra uygunsuz olarak saklanan yemekler, uygunsuz saklanmış deniz ürünleri bu bulaşın kaynaklarıdır. Sadece saklama koşullarının uygunsuzluğu değil meyvelerin, salatalarda kullanılan çiğ sebzelerin bu mikroorganizmalarla kontamine olmuşlar ise düzgün yıkanmamaları da yine bir bulaş kaynağıdır. Ek olarak yaz aylarında geziler esnasında bazı ishal etkeni parazitlerin yaygın olabildiği bölgelerde kontamine su ve yiyecek kullanımı ve hijyen kurallarına dikkat edilmemesi sonucu da ishal vakaları görülebilmektedir.
İshal vakalarında belirti olarak sulu dışkılamanın yanında ateş, mide bulantısı, kusma, susuzluk hissi ilerleyen süreçte halsizlik gibi bulgular ortaya çıkabilir, ciddi vakalar ölümle sonuçlanabilir. Özellikle yaşlılar ve küçük çocuklar ishal durumundan ciddi olarak etkilenebilecek gruplardır. Kaybedilen sıvı ve minerallerin uygun şekilde yerine konması tedavide en önemli unsurdur. Antibiyotik kullanımı ise vakaların çoğunda gerekmez, hekim kontrolünde olmadan gelişigüzel kullanılmalarında ise durum daha da kötüleşebilir. Antibiyotikler gibi yine hekim reçetesi dışında gelişigüzel olarak kullanılacak ishal ilacı olarak sunulan bazı ürünler vakaları barsak yırtılmasına kadar götürebilir. Bu nedenle ishal gelişiminde hafif vakalar ve genç erişkin yaş grubunda kaybedilen sıvının yerine konması, eczanelerde bulunan ya da şeker ve tuz ile hazırlanacak oral rehidrasyon içeceği (ORS), ayran, yoğurt, muz, patates gibi besinler ile hem mineral alımı hem dışkının kıvamının arttırılması yeterli olur. Ancak geçmeyen ve derin halsizlik gelişen, dışkıda kan ve sümük görülen vakalar bir hastaneye başvurmalı, özellikle küçük çocuk ve yaşlılar yakın takip edilmeli, gerekli tedavi zaman geçirilmeden verilmelidir.
Yaz aylarında görülecek ishalde en önemli unsur bulaşmanın engellenmesidir. Bunun için suların kontamine olmasına sebep olabilecek durumlar denetlenmeli, besinlerin hazırlanma ve saklanma koşullarına dikkat edilmeli, sebze ve meyveler temiz su ile yıkanmalı, enfeksiyonlardan koruyucu hijyen önlemleri özellikle el hijyeni gerekli olduğu her koşulda uygulanmalı, yani eller yıkanmalıdır.” HABER MERKEZİ
