EDİRNE'DEKİ 10 BİN YUVADAN SADECE 8 TANE KALDI

Avrupa Birliği (AB) İklim Eylem Haftası etkinlikleri kapsamında AB Edirne Bilgi Merkezi ve Trakya Üniversitesi (TÜ) ortaklığında panel düzenlendi. Panele konuşmacı olarak katılan TÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Çamlıtepe: “Avrupa Kırmızı Orman Karıncası Maalesef sayıları o kadar azalmış durumdaki artık yok olmak üzere. Edirne'de normalde 10 bin yuva olması gerekirken sadece 8 yuva kaldı” dedi.

 

AB Edirne Bilgi Merkezi ve Trakya Üniversitesi (TÜ) ortaklığında Avrupa Birliği (AB) İklim Eylem Haftası etkinlikleri paneli gerçekleştirildi. TÜ Balkan Kongre Merkezi'nde gerçekleşen panelde, küresel ısınma ve iklim değişikliğinin doğal yaşam ve canlılar üzerindeki etkileri anlatıldı. Panelde Prof. Dr. Yılmaz Çamlıtepe, Prof. Dr. Belgin Elipek, Yrd. Doç. Dr. Musa Uludağ çeşitli konularda sunum yaptılar. En dikkat çeken konulardan bir tanesi ise Trakya Ormanlarındaki yaşamı yakından ilgilendiren bölge halkının “Orman Koruyucu” lakabı taktığı “Avrupa Kırmızı Orman Karıncası”nın türünün yok olmak üzere olduğu konusuydu. Panelin açılış konuşmasını gerçekleştiren TÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Çamlıtepe, Avrupa Kırmızı Orman Karıncası'nın Türkiye'deki varlığının tehlike altında olduğunu, tedbir ve gerekenlerin yapılmadığını yok olabileceğini söyledi.

 

“SON 15-20 YILDA GERÇEKLEŞTİ”

Avrupa Kırmızı Orman Karıncası'nın Trakya'daki varlığının son yıllarda hızla azaldığının altını çizen Prof. Dr. Çamlıtepe; “Trakya için çarpıcı ve üzücü bir örnek vermek zorundayım. Trakya’nın geçmişine baktığımızda çoğu yerde Gürgen ve Meşe ormanlarının olduğu kaydedilmiş. Ancak yakın zamanda yaptığımız araştırmalarda o bahsi geçen Gürgen ve Meşe Ormanlarından eser yok. Bu yok olma evresi özellikle son 15-20 yıl içerisinde gerçekleştiğini gördük. Bu ormanların yok olma evresinin nedenlerini araştırdığımızda o bölgede yaşayan Kırmızı Orman Karıncasındaki azalmanın ve buna karşılık olarak bu ormanlara zarar veren diğer böceklerin sayısının arttığını gördük. Maalesef sayıları o kadar azalmış durumdaki artık yok olmak üzere”

 

“EDİRNE'DE NORMALDE 10 BİN YUVA OLMASI GEREKİRKEN SADECE 8 YUVA KALMIŞ”

Çamlıtepe, Avrupa Kırmızı Orman Karıncasının Trakya ve özellikle Edirne yoğun oranda bulunduğunun vurgularken, bulunan 10 bin yuvadan sade 8 yuva kaldığını belirtti. Yok olmak üzere olan Avrupa Kırmızı Orman Karıncası hakkında detaylı bilgiler veren Çamlıtepe; “Önümüzdeki 15 yıl sonra bu türü artık görmemiz mümkün olmayacak diye düşünüyorum gerekli önlemleri almamıza rağmen. Özellikle meşe ormanlarının olduğu bölgelerde yaşayan bir böcek. Doğaya son derece faydalı bir tür. Ekosistem mühendisi olarak bilinir bu tür. Zararlı böcek türleri yer ve biyolojik mücadele ajanı olarak adlandırılan bir böcektir Avrupa'da. Avrupa'da zararlı böceklerle biyolojik mücadele başarıyla kullanılmaktadır. Avrupa'da kimyasal mücadeleden ziyade bu tür biyolojik mücadeleler yapılıyor. Bölgemizde bu karıncaların yuvalarını çok sık görüyorduk. Ancak günümüzde artık göremiyoruz. Tabi orman alanlarında çokça bulunuyorlardı. Ormanlarda azalınca bu durum ortaya çıktı. Karıncalar ekosistemde o kadar büyük bir etkiye sahip ki. Eğer karıncalar ve arılar ekosistemden çıkarsa dünyada yaşam biter. Bu karınca türü Türkiye'de Trakya'ya özgü bir türdür. Bu karıncalara ait yuvaların insan faktörüne bağlı olarak yok edildiğini görüyoruz. Şu anda bizim Edirne'de tespit ettiğimiz 6 bölgede 8 yuva var. Edirne'de normalde 10 bin yuva olması gerekirken sadece 8 yuva kalmış. Üzülerek görüyoruz ki neredeyse yok olmak üzere. Üstelik Trakya'ya özgü ve çok faydalı bir tür. Çok sayıda tırtıl ve zararlı böceği yiyen bir tür” dedi.

 

AVRUPA’DA ÖZEL YASALARLA KORUNUYOR

Nesli yok olma tehlikesi yaşayan Avrupa Kırmızı Orman Karıncası'nın Avrupa ülkelerinde de azaldığını ve özel yasalarla korumaya alındığını belirten Çamlıtepe, "Bu tür İngiltere'de tamamen yok olmuş durumda. İngilizler bu konu hakkında utanç duyarlar; ‘keşke koruyabilseydik’ diye. Belçika’da hassas seviyede. Almanya, Hollanda ve Macaristan'da kanunla korunuyor. Balkanlarda çok sayıda yuvaların düşüşte olduğu görülüyor. Başta Romanya ve Bulgaristan başta olmak üzere yuvalarında önemli bir düşüş olduğu gözleniyor. Bu konuda Türkiye'nin de ortaklığıyla bir proje düşünüyoruz” şeklinde konuştu.

 

“TESPİT ETTİĞİMİZ YERLERE GİTTİĞİMİZDE, O YUVALARI BULAMADIK”

İklim değişikliği ve ormanların azalmasıyla ilgili diğer canlılarının hayatını tehlikeye sokan farklı böcek türlerinin Trakya’da arttığını belirten Çamlıtepe; “Biz yaptığımız çalışmalarda 18 yuva tespit etmiştik. Aradan yıllar geçti ve biz yine aynı yuvaları tespit ettiğimiz yerlere gittiğimizde o yuvaları bulamadık” dedi.

 

26 BİN KM’LİK BİR ALANDA SADECE 70 YUVA

Avrupa ve Trakya Kırmızı Orman Karıncasının çok faydalı bir tür olduğunu vurgulayan Çamlıtepe; “Avrupa ve Trakya Kırmızı Orman Karıncasının çok faydalı bir tür. Çok sayıda doğaya zarar verebilen türdeki böcek, tırtır gibi canlıları yiyor. Meşe ve Gürgen Ormanlarındaki azalmaya baktığımızda bu zararlı türdeki böcekler, orman yangınlarından daha çok zarar vermektedir. 26 bin km’lik bir alanda sadece 70 yuva var. Bu çok acı verici bir durum”

 

KIRMIZI KARINCA AZALDI, ÇÖL KARINCASI ARTTI

“Yıllar önce yaptığımız araştırmalar esnasında diğer karınca türlerine de dikkat ediyorduk. Örneğin çöl karıncası gördüğümüzde şaşırıyorduk. Ancak şimdi gördüğünüz her yerde çöl karıncası var. Adım attığımız her yerde çöl karıncasını görmek mümkün. Trakya’nın çölleştiğini buradan anlayabiliriz. Çünkü çöl karıncası yüksek sıcak iklimi seviyor. Buradan da anlayabiliriz ki yıllar içerisinde bu ısı farkının bunların yayılımına etki ettiğini. Dünya ısınıyor evet ancak lokal olarak çok şiddetli görüyoruz. Bunu yaşamak ve görmek çok acı”

 

“KENE VE ASYA KAPLAN SİVRİSİNEĞİ, TRAKYA’YA YERLEŞTİ”

“Isı değişiklikleriyle ilgili daha farklı türlerin ait olmadıkları yerlerde çoğaldığını ve diğer canlı türlerinin hayatını tehlikeye soktuğunun altını çizen Çamlıtepe; “Isı değişiklikleri nedeniyle pek çok farklı türler, kendilerine ait olmayan topraklarda diğer canlıların hayatlarını tehlikeye sokuyor. Örneğin Kene ve Asya Kaplan Sivrisineği. Bu iki tehlikeli tür Trakya’ya yerleşti. Trakya’da son zamanlarda değişen ısı değişiklikleri nedeniyle hiç göremeyeceğimiz veya yaşaması için uygun şartlar olmayan türler burada çok sık görülmeye başlandı” ifadelerini kullandı.