Çeltik fiyatlarının açıklanmasının ardından Edirne Köy Koop Başkanı Ahmet Erken, açıklama yaparak çeltikteki sıkıntıları vurguladı.
Çeltik fiyatlarının açıklanmasının ardından ilk kez konuşan Edirne Köy Koop Başkanı Ahmet Erken“Cumhurbaşkanımızın açıklamalarından sonra herkes konuştu. En son dedik biz konuşalım. Kim ne kadar üreticinin yanında, kim ne konuşacak bekledik. Üreticinin kimisi memnun, kimisi memnun değil. Ama bir gerçek var. Türkiye’de üretilen çeltiğin yüzde 43-45 arası Edirne’de üretiliyor. Bu yıllardan beri böyle. Biz Edirne Birliği olarak 1977 yılında Keşan Bölgesi’nde alınan fabrikamızda piyasaya entegre olmaya, müdahale fiyatlarının, tavan fiyatlarının belirlenmesi için her yıl maliyet hesaplaması yapar. Bunları köylüyle, ilçelerdeki büyük üreticilerle, TMO’yla veya diğer sivil toplum kuruluşlarıyla ortaklaşa bir deklere hazırlar. Bunun akabinde de Ankara’ya TMO veya bakanlığa bunu iletiyorduk. Bu böyle yıllarca gitti ama 2 yıldan beri biz maliyet hesaplaması yapmıyoruz. Çünkü yaptığımız maliyet hesaplarıyla, üretici veya devletin açıklamış olduğu fiyatlarla epey arada farklar oluşuyor. Bu anlamda biz 2 yıldan beri yapmıyoruz. Açık ve net. Yapmamamızın sebepleri de var. Bazı STK’lar çeltiği sanki onlar üretiyormuş gibi öne çıkıyor” dedi.
Ama şu anda kısa tane 4 bin lira, orta tane 4 bin 500 lira, uzun tane 5 lira. Hangi kısa tanenin kaç randımanı kaç para? Şeklinde kaydeden Erken; “ Ayçiçeğinde her gün görüyoruz. 40 yağ 5 bin lira, 45 yağ 5 bin 650 lira, 50 yağ 6 bin 50 lira. Peki, çeltiğinde randımanı var. Peki, kısa tane 50 randıman çeltik kaç para? Kısa tane 55 randıman çeltik kaç para? Kısa tane 60 randıman kaç para? Kısa tane 70 randıman kaç para? Bunu da belirtmemiz gerekiyor. Fiyat belirtilmemiş. Bu yarın TMO’ya gittiğimizde 4 liralık çeltik barenlerden, randımanından, kırmızı tanesinden düşecek 3 bin 500 liraya. 50 randımandan aşağısını zaten almayacak. Şuanda İpsala ve Karpuzlu Bölgesi’nde uzun tanelerde bir sürü problem var hava şartlarından dolayı. Alınan fiyat her zaman iyidir. Ama bunu verirken detaylarını da açıklayacaksın. Biz böyle açıklama yapıyorduk. Geçen sene hasat dönemi kısa tane 4 bin 200, bin 300 liraydı. Gübre bin lirayken, bin 500 lirayken, bugün gübre üretim 20.20’si 5 bin liralara dayandı. Maliyet çok yüksek. Geçen gün Mayıs Ayı elektrik faturaları fiyatlarını aldım. Bu şartlarda 4 bin lira üreticinin bir dahaki yıllarda çeltik ekimi istihdamı yaratmasına uygun değil, yada az. Üreticinin girdileri durmuyor. Gümrük vergileri de sıfırlandı. Türkiye’de şu anda bir yıl yetecek kadar ithal pirinç olduğu söyleniyor. Sıkıntı var mı var, çözülür” dedi.
Fiyatı az verdiyseniz bunu belirli desteklerle yükseltebilirsiniz diyen Erken; “ Örnek 40 yağ ayçiçeği fiyatı belli ama 40 yağın desteklemesi de belli. 40 yağ randımanla 50 yağ randıman arasında farklı bir destek var mı yok. O zaman üretici memnun değilse sivil toplum kuruluşları bir araya gelir. Benim temsil ettiğim kooperatiflerim şu an sulamada gerçekten zorlanıyor. Çünkü çeşitli maliyetlerle sulama maliyetleri İpsala’ya göre farklı, Meriç’e göre farklı, Edirne’ye göre farklı. Çünkğ kimisi yer altı kuyularından sulama yapıyor. 60-70 bin dekara yakın yer altı sularından çeltik üretimi yapılıyor. Bazı bölgelerimizden, barajlardan sulama yapılıyor. Bazı bölgelerde nehirlerden tek aktarmayla sulama yapıldığı için maliyetleri farklı. Bu da haliyle girdilere yansıyor. Keşke bizlerede keşke çeltik fiyatı verilirken sorulsaydı. Ben eleştirmiyorum ama çeltik üretici bu yıl, bir önceki yıla göre fiyatta geri kalmıştır”şeklinde açıklamalarda bulundu.
Çeltik fiyatlarının açıklanmasının ardından ilk kez konuşan Edirne Köy Koop Başkanı Ahmet Erken“Cumhurbaşkanımızın açıklamalarından sonra herkes konuştu. En son dedik biz konuşalım. Kim ne kadar üreticinin yanında, kim ne konuşacak bekledik. Üreticinin kimisi memnun, kimisi memnun değil. Ama bir gerçek var. Türkiye’de üretilen çeltiğin yüzde 43-45 arası Edirne’de üretiliyor. Bu yıllardan beri böyle. Biz Edirne Birliği olarak 1977 yılında Keşan Bölgesi’nde alınan fabrikamızda piyasaya entegre olmaya, müdahale fiyatlarının, tavan fiyatlarının belirlenmesi için her yıl maliyet hesaplaması yapar. Bunları köylüyle, ilçelerdeki büyük üreticilerle, TMO’yla veya diğer sivil toplum kuruluşlarıyla ortaklaşa bir deklere hazırlar. Bunun akabinde de Ankara’ya TMO veya bakanlığa bunu iletiyorduk. Bu böyle yıllarca gitti ama 2 yıldan beri biz maliyet hesaplaması yapmıyoruz. Çünkü yaptığımız maliyet hesaplarıyla, üretici veya devletin açıklamış olduğu fiyatlarla epey arada farklar oluşuyor. Bu anlamda biz 2 yıldan beri yapmıyoruz. Açık ve net. Yapmamamızın sebepleri de var. Bazı STK’lar çeltiği sanki onlar üretiyormuş gibi öne çıkıyor” dedi.
Ama şu anda kısa tane 4 bin lira, orta tane 4 bin 500 lira, uzun tane 5 lira. Hangi kısa tanenin kaç randımanı kaç para? Şeklinde kaydeden Erken; “ Ayçiçeğinde her gün görüyoruz. 40 yağ 5 bin lira, 45 yağ 5 bin 650 lira, 50 yağ 6 bin 50 lira. Peki, çeltiğinde randımanı var. Peki, kısa tane 50 randıman çeltik kaç para? Kısa tane 55 randıman çeltik kaç para? Kısa tane 60 randıman kaç para? Kısa tane 70 randıman kaç para? Bunu da belirtmemiz gerekiyor. Fiyat belirtilmemiş. Bu yarın TMO’ya gittiğimizde 4 liralık çeltik barenlerden, randımanından, kırmızı tanesinden düşecek 3 bin 500 liraya. 50 randımandan aşağısını zaten almayacak. Şuanda İpsala ve Karpuzlu Bölgesi’nde uzun tanelerde bir sürü problem var hava şartlarından dolayı. Alınan fiyat her zaman iyidir. Ama bunu verirken detaylarını da açıklayacaksın. Biz böyle açıklama yapıyorduk. Geçen sene hasat dönemi kısa tane 4 bin 200, bin 300 liraydı. Gübre bin lirayken, bin 500 lirayken, bugün gübre üretim 20.20’si 5 bin liralara dayandı. Maliyet çok yüksek. Geçen gün Mayıs Ayı elektrik faturaları fiyatlarını aldım. Bu şartlarda 4 bin lira üreticinin bir dahaki yıllarda çeltik ekimi istihdamı yaratmasına uygun değil, yada az. Üreticinin girdileri durmuyor. Gümrük vergileri de sıfırlandı. Türkiye’de şu anda bir yıl yetecek kadar ithal pirinç olduğu söyleniyor. Sıkıntı var mı var, çözülür” dedi.
Fiyatı az verdiyseniz bunu belirli desteklerle yükseltebilirsiniz diyen Erken; “ Örnek 40 yağ ayçiçeği fiyatı belli ama 40 yağın desteklemesi de belli. 40 yağ randımanla 50 yağ randıman arasında farklı bir destek var mı yok. O zaman üretici memnun değilse sivil toplum kuruluşları bir araya gelir. Benim temsil ettiğim kooperatiflerim şu an sulamada gerçekten zorlanıyor. Çünkü çeşitli maliyetlerle sulama maliyetleri İpsala’ya göre farklı, Meriç’e göre farklı, Edirne’ye göre farklı. Çünkğ kimisi yer altı kuyularından sulama yapıyor. 60-70 bin dekara yakın yer altı sularından çeltik üretimi yapılıyor. Bazı bölgelerimizden, barajlardan sulama yapılıyor. Bazı bölgelerde nehirlerden tek aktarmayla sulama yapıldığı için maliyetleri farklı. Bu da haliyle girdilere yansıyor. Keşke bizlerede keşke çeltik fiyatı verilirken sorulsaydı. Ben eleştirmiyorum ama çeltik üretici bu yıl, bir önceki yıla göre fiyatta geri kalmıştır”şeklinde açıklamalarda bulundu.
