KİLOSU BİN TL

Bin bir derde deva olarak bilinen kış aylarının vazgeçilmez tatlarından hem şifalı hem de afrodizyak etkili olan sahlep’in kilogram fiyatı görenleri şaşırtıyor.

 

Tarihten mitolojiye, tıptan ticarete kadar birçok alanda insanları etkileyen orkideden elde edilen sahlep, Türk’lere özgü ve Anadolu’nun geleneksel içeceğidir. Farklı şekillerde tüketilmesi de günümüzde halen popüler olan sahlep’in kilogram fiyatlarıysa görenlerin adeta dudağını uçuklatıyor. Günümüzde İç Anadolu ve Ege Bölgesinde ormanlık alanlarda doğal şekilde yetişen orkidelerden elde edilen sahlep’in kilogram fiyatları 800TL ile Bin TL arasında değişiyor. Özel olarak üretilen sahlep, bağırsak solucanlarının düşmesinden şeker hastalığına, cinsel gücü arttırmasından yara ve çıbanları iyileştirmesine kadar pek çok sağlık sorununa karşı çare olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Birçok tıp kitabında geçen sahlep, Osmanlı sarayının da vazgeçilmeleri arasındaydı. Padişahlar için hazırlanan kuvvet macunlarına zencefil, kişniş, sinameki, çörekotu, Hindistan cevizi, anason gibi birçok şifalı bitkinin yanı sıra sahlep de ilave edildiği kayıtlar arasından çıkan bilgiler arasında. Peki günümüzde suni üretilen sahleplerde ne oranda gerçeklik payı var? Market, bakkal veya internet sitelerinde satılan sahlepler, bahsedilen özellikleri taşıyor mu? Aktar ve önceki yıllarda bazı pastanelerde kazanlarda kaynatılarak sahlep satan esnaflara sorular sorduk. Aktarlar bugünlerde bilinen market vs. gibi farklı yerlerde satılan suni sahleplerin 1000’de 1 oranda gerçek sahlep içerdiğini belirttiler. Eski pastanelerde yapılan sahlepin bugünlerde yapılmadığını belirten esnaflar;  “önceden 2-3 tohum sahlep atarak litrelerce sütü sahlepe çeviriyorduk. Şimdilerde orijinal sahlep dediğimiz sahlepi yapan bir işletme kalmadı. İstanbul, Ankara vs. gibi illerde belki özel tek tük yerler yapıyorlardır. Orijinal sahlep dediğimiz bu sahlepin maliyeti de yüksek” ifadelerini kullandı.

 

HER DERDE DEVA AMA FİYATI DUDAK UÇUKLATIYOR

Aktar Gökhan Baraz, orkide’den yapılan sahlep’in çok az bulunduğunu belirterek maliyetli olduğunu ancak düzenli içimi sonrası pek çok sağlık sorunundan kurtulma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. Baraz, bugünlerde sahlepin kilogram maliyetinin 800 TL ile Bin TL arasında değiştiğini belirterek; “şu anda en çok satışını yaptığımız ürünlerden birisi de sahlep ancak marketlerdeki ambalajlı sahlepler gibi değil, orijinal sahlep. İç Anadolu ve Ege bölgesi taraflarındaki doğal ormanlardan elde edilen sahleplerin 10 gramı, bugün 1-5-2 Litre sütü sahlepe çeviriyor. Kalbi güçlendirir, sinirleri yatıştırır ve iştah açar. Regl düzenleyicidir.  Çocuklarda ishalden sonra çabuk iyileşmelerine yardımcı olur. Yara ve çıbanlarda zeytinyağı ile karıştırılarak uygulandığında daha çabuk iyileştiği kanıtlanmıştır.  Süt ve şekerle kaynatıp hazırlanan salep göğsü yumuşatır, öksürüğü keser, bronşite iyi gelir. Balgam söktürücü etkisi vardır. Zencefil ve tarçınla kullanıldığında cinsel arzuyu artırıcı olarak da kullanılır. Sahlepte glikomannan müsilaj, nişasta, şeker bulunur; pekliği giderir, basur memelerinde faydalıdır. Zihni çalışma gücünü artırır; bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur; vücudun ısınmasını sağlar. Daha pek çok farklı usullerle de kullanılıyor. Yazın sahlep dondurması da yapılıyor” dedi.

 

KIŞ ÇAYI VE PROPOLİS BALI

Baraz, kış aylarında en çok kış çayı, propolis balı gibi ürünlerin rağbet gördüğünü aktardı. Kış çayı ve Propolis balının düzenli tüketiminde kış aylarında rastlanan soğuk algınlığı, grip vs. gibi hastalıklara karşı güçlü bir bağışıklık oluşturduğunun altını çizerek; “Edirneliler kış aylarında özellikle Kış Çayı ve Propolis Balı gibi ürünleri tüketmelerinde fayda var. Gribe yakalananlar için zencefilli, zerdeçallı, hibiskus, papatya, tarçınlı kış çaylarımız var. Bu çayları demleyerek içine limon atıp süzdükten sonra da 1 kaşık bal ilave edip sıcak sıcak içtikleri zaman gribe birebir iyi geliyor. Kesilmeyen öksürükleriniz varsa buna karşı da çam balından yapılan içinde arı sütünün de bulunduğu kış macunları var. Bu macun direnci arttırarak bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı oluyor. Öncelikle doktorlarına gidip tedavi olduktan sonra kullanacakları ürün hakkında bilgi ed edinmeliler. Kendinize iyi bakın. Sağlığınızı ihmal etmeyin” ifadelerini kullandı.

 

SAHLEP NEDİR?

Sahlep Orchidaceae (orkideler) ailesinin birçok türünün toprakaltı yumrularından elde edilen otsu bir bitkidir. Ayrıca sahlep orkide türlerine Anadolu'da verilen genel ismidir. Sahlepgiller familyasından; tel köklü otsu bir bitkidir. Kökünde 2 tane yumru vardır. Gövdesi dik ve silindirimsidir. Çiçekleri salkım veya başak şeklindedir. Çiçeklenme zamanında çapa ile sökülerek toplanan o yılın sahllep yumruları,suyla yıkanarak temizlenir, ipe dizilerek su veya sütle kaynatılır, sonra açık havada kurutulur. Kurutulan yumrular dövülerek toz sahlep haline getirilir. Sahlep yumruları kremsi renkte, yumurta seklinde,  çatalsı veya saçaklıdır. Kullanılan yeri köklerindeki yumrularıdır. Yurdumuzda bir çok çeşidi vardır. Sahlep yumruları müsilaj glikoz ve uçucu bir yağ taşır. İçerdiği en önemli madde glikomannandır. Su ve sütle birlikte kullanıldığında şiştiği için yaygın bir şekilde dondurma hammaddesi olarak kullanılır.

 

SAHLEP YAPILIŞI

Sahlep (2 tatlı kaşığı - 10 gram), Şeker (2,5 yemek kaşığı - 25 gram), Süt (4 su bardağından biraz az - 1l itre) Tarçın ya da zencefil beraber daha da faydalı olacaktır. Sahlep ve şekeri bir tencereye koyup iyice karıştırın. Karışıma azar azar süt ilave ederek ezin. Kısık ateşte, karıştırarak koyulaşıncaya kadar 35-40 dakika pişirin. Fincanlara boşaltıp üzerine tarçın serperek servis yapın. İsteğe göre üzerine zencefil dökerek de servis edebilirsiniz.